یکپارچه سازی داده های سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی در پایش تغییرات زمانی-مکانی ساختار کالبدی کلانشهرها

رشد شتابان شهرنشینی و گسترش فیزیکی بی رویه کلانشهرها در دهه های اخیر، تغییرات گسترده و مستمری در ساختار کالبدی و الگوی کاربری اراضی شهری ایجاد کرده است. این تغییرات، در صورت عدم برنامه ریزی و نظارت اصولی، پیامدهای نامطلوبی از جمله توسعه نامتوازن شهری، کاهش فضاهای سبز و باز، تخریب اراضی پیرامونی و تشدید مسائل زیست محیطی را به دنبال دارند. ازاین رو، پایش مستمر تغییرات زمانی-مکانی ساختار کالبدی کلانشهرها به عنوان یکی از محورهای اساسی در برنامه ریزی و مدیریت پایدار شهری اهمیت فراوانی یافته است. فناوری سنجش از دور با فراهم سازی داده های گسترده، چندزمانه و به هنگام، و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) با قابلیت های ذخیره سازی، پردازش، و نمایش داده های مکانی، بستری مناسب و کارآمد برای شناسایی، ارزیابی و مدیریت تحولات ساختار کالبدی در محیط های شهری فراهم می آورند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش یکپارچه سازی داده های سنجش از دور و GIS در پایش تغییرات زمانی-مکانی ساختار کالبدی کلانشهرها انجام شده است. در این مقاله، ضمن مرور مبانی نظری و تکنیک های موجود، چارچوبی برای آشکارسازی تغییرات کاربری اراضی، الگوهای گسترش کالبدی و پیش بینی توسعه آتی کلانشهرها ارائه می شود. نتایج نشان می دهد که یکپارچه سازی این دو فناوری، امکان پایش دقیق و همه جانبه تغییرات ساختار کالبدی را در مقیاس های مختلف زمانی و مکانی فراهم می سازد و ابزاری توانمند برای سازی در مدیریت شهری به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

سنجش از دور ، سیستم اطلاعات جغرافیایی ، پایش تغییرات ، ساختار کالبدی ، کلانشهر ، تغییرات زمانی-مکانی