گونه شناسی بافت های شهری و سنجش تاثیر الگوی قطعات زمین بر انسجام فضایی ساختار کالبدی

انسجام فضایی ساختار کالبدی شهرها به عنوان یکی از کیفیات اساسی در حیات شهری، نقشی تعیین کننده در پایداری، هویت و کارایی فضاهای شهری ایفا می کند. با این حال، در دوره معاصر و به ویژه در شهرهای ایرانی، گسترش شتابان و بی برنامه شهری موجب گسست های فضایی و زوال انسجام کالبدی گردیده است. یکی از عوامل بنیادین در شکل گیری ساختار کالبدی شهرها، الگوی قطعات زمین و نحوه تفکیک اراضی شهری است. پژوهش حاضر با هدف گونه شناسی بافت های شهری و سنجش تاثیر الگوی قطعات زمین بر انسجام فضایی ساختار کالبدی انجام شده است. روش تحقیق بر پایه رویکرد توصیفی- و با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای و مرور نظام مند منابع صورت گرفته است. یافته ها نشان می دهد که الگوی قطعات زمین از طریق مولفه هایی همچون اندازه، شکل، نحوه توزیع و الگوی تفکیک، به طور مستقیم بر میزان همپیوندی، تداوم فضایی و سلسله مراتب کالبدی بافت های شهری تاثیر می گذارد. بافت های ارگانیک و تاریخی با قطعات ریزدانه و نامنظم، انسجام فضایی بالاتری نسبت به بافت های معاصر با قطعات درشت دانه و هندسی از خود نشان می دهند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که توجه به الگوی قطعات زمین به عنوان یکی از مولفه های کلیدی ریخت شناسی شهری، می تواند در جهت دهی به توسعه شهری منسجم و ارتقای کیفیت فضایی بافت های شهری موثر واقع شود.

کلیدواژه ها:

گونه شناسی بافت شهری ، انسجام فضایی ، ساختار کالبدی ، الگوی قطعات زمین ، ریخت شناسی شهری