بررسی جامعه شناختی رابطه بین ساخت وسازهای غیرمجاز، حاشیه نشینی و نابرابری فضایی در شهرهای ایران

پدیده ی حاشیه نشینی در شهرهای ایران، به ویژه در کلان شهرها، یکی از پیچیده ترین چالش های شهری معاصر است که ریشه در نابرابری های ساختاری، سیاست های ناکارآمد مسکن و توزیع ناعادلانه ی منابع فضایی دارد. ساخت وسازهای غیرمجاز به عنوان یکی از مهم ترین مظاهر و مکانیسم های بازتولید حاشیه نشینی، نقشی کلیدی در تشدید نابرابری فضایی ایفا می کنند. این مقاله با رویکردی جامعه شناختی و با تکیه بر نظریه های عدالت فضایی، گفتمان انتقادی و جامعه شناسی شهری، به بررسی رابطه ی سه گانه ی ساخت وسازهای غیرمجاز، حاشیه نشینی و نابرابری فضایی در شهرهای ایران می پردازد. یافته ها نشان می دهد که ساخت وسازهای غیرمجاز نه تنها نتیجه ی فقر و کمبود مسکن هستند، بلکه خود به عنوان مکانیسمی برای بازتولید و تشدید نابرابری فضایی عمل می کنند. این فرایند در چارچوب روابط قدرت، گفتمان های مسلط شهری و سیاست های ناعادلانه ی زمین و مسکن شکل می گیرد و به طرد فضایی-اجتماعی گروه های کم درآمد دامن می زند.

کلیدواژه ها:

ساخت وساز غیرمجاز ، حاشیه نشینی ، نابرابری فضایی ، عدالت فضایی ، جامعه شناسی شهری ، ایران