بررسی اثر همبودی ذرات معلق ترافیک و محصولات احتراق بر زمان خروج ایمن آتش نشانان در هسته مرکزی شیراز و ارائه جدول اصلاحی HSE

هسته مرکزی شهر شیراز با تراکم بالای ترافیک، معابر باریک، بافت تاریخی‐فرسوده و تمرکز ساختمان های متراکم، یکی از حساسترین مناطق شهری از نظر کیفیت هوا و مخاطرات عملیاتی آتش نشانی محسوب می شود. در این منطقه، آتش نشانان در هنگام عملیات اطفای حریق و امداد و نجات، به طور همزمان در معرض دو دسته آلاینده ی خطرناک قرار می گیرند: ذرات معلق ناشی از ترافیک شهری شامل PM۲.۵ و PM۱۰ ناشی از سوخت خودروها، سایش لاستیک و ترمز و گردوغبار جاده ای، و محصولات احتراق ناشی از آتش سوزی شامل مونوکسیدکربن، سیانید هیدروژن، دی اکسید گوگرد، اکسیدهای نیتروژن و ترکیبات آلی فرار. همبودی این دو دسته آلاینده، اثرات سمی و خطرناک را به طور چشمگیری افزایش داده و زمان خروج ایمن آتش نشانان را به شدت کاهش می دهد، با این حال بسیاری از دستورالعمل های عملیاتی موجود تنها بر اساس غلظت یک آلاینده خاص تنظیم شده اند. این پژوهش با اندازه گیری هم زمان غلظت ذرات معلق و گازهای سمی در هسته مرکزی شیراز در زمان های مختلف روز و شرایط ترافیکی متفاوت، و با انجام شبیه سازی های تنفسی و تحلیل داده های فیزیولوژیک، به بررسی اثر همبودی این آلاینده ها بر زمان خروج ایمن آتش نشانان پرداخته است. جدول اصلاحی پیشنهادی بر اساس شاخص تلفیقی HSE با در نظر گرفتن سه عامل غلظت ذرات معلق، غلظت گازهای سمی و مدت زمان مواجهه تدوین شده است. نتایج نشان می دهد که با استقرار این جدول، زمان خروج ایمن تا چهل درصد بهینه سازی، خطر مسمومیت های تنفسی تا شصت درصد کاهش و ایمنی و سلامت نیروهای عملیاتی به طور قابل توجهی افزایش می یابد. خروجی نهایی مقاله، یک دفترچه راهنمای عملیاتی و جدول اصلاحی سریع برای سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری شیراز و سایر کلانشهرهای با شرایط مشابه است.

کلیدواژه ها:

همبودی آلاینده ها ، زمان خروج ایمن ، ذرات معلق ، محصولات احتراق ، شاخص تلفیقی