بررسی رابطه امنیت روانی کلاس درس، تنظیم هیجان، احساس تعلق به مدرسه و درگیری تحصیلی دانش آموزان

در دهه های اخیر، نظام های آموزشی از رویکردهای سنتی مبتنی بر انتقال دانش به سمت رویکردهای یادگیرنده محور حرکت کرده اند؛ رویکردهایی که در آن ها کیفیت تجربه دانش آموز از محیط یادگیری، به اندازه محتوای آموزشی و شیوه تدریس اهمیت یافته است. پژوهشگران حوزه روان شناسی تربیتی بر این باورند که موفقیت تحصیلی دانش آموزان تنها نتیجه توانایی های شناختی یا بهره هوشی نیست، بلکه مجموعه ای از عوامل روان شناختی، عاطفی، اجتماعی و محیطی در شکل گیری رفتارهای یادگیری، انگیزش، مشارکت و عملکرد تحصیلی آنان نقش تعیین کننده دارند. از این منظر، کلاس درس صرفا فضایی برای انتقال مفاهیم علمی نیست، بلکه محیطی اجتماعی و هیجانی است که کیفیت روابط میان معلم و دانش آموزان، احساس امنیت، حمایت، اعتماد و تعلق می تواند بر تمامی ابعاد رشد تحصیلی و شخصیتی یادگیرندگان اثر بگذارد. امروزه یکی از مهم ترین دغدغه های نظام های آموزشی، افزایش میزان مشارکت فعال دانش آموزان در فرآیند یادگیری و کاهش بی انگیزگی، افت تحصیلی و ترک تحصیل است. بسیاری از دانش آموزان علی رغم برخورداری از توانایی های شناختی مناسب، به دلیل تجربه اضطراب، احساس ناامنی، نبود ارتباط موثر با معلمان و همکلاسی ها یا احساس بیگانگی نسبت به محیط مدرسه، نمی توانند ظرفیت های واقعی خود را در فرآیند یادگیری به کار گیرند. چنین شرایطی موجب کاهش اشتیاق به یادگیری، افت کیفیت تعاملات آموزشی، کاهش درگیری تحصیلی و در نهایت کاهش پیشرفت آموزشی می شود. بنابراین، شناخت عوامل روان شناختی و اجتماعی موثر بر کیفیت تجربه دانش آموزان از محیط مدرسه، ضرورتی انکارناپذیر برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس، معلمان و پژوهشگران محسوب می شود. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی رابطه امنیت روانی کلاس درس، تنظیم هیجان، احساس تعلق به مدرسه و درگیری تحصیلی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که امنیت روانی کلاس درس، تنظیم هیجان و احساس تعلق به مدرسه از مهم ترین عوامل موثر بر افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان هستند و تعامل هماهنگ این مولفه ها می تواند زمینه یادگیری عمیق تر، انگیزش بیشتر و موفقیت آموزشی پایدار را فراهم سازد. بنابراین، ایجاد محیطی امن، حمایت گر و مبتنی بر روابط مثبت در مدرسه، نقش اساسی در ارتقای کیفیت فرایند یاددهی یادگیری دارد.

کلیدواژه ها:

امنیت روانی ، کلاس درس ، تنظیم هیجان ، احساس تعلق ، درگیری تحصیلی