بررسی نقش بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی، یادگیری شخصی سازی شده، انگیزش پیشرفت و خودارزیابی در ارتقای عملکرد آموزشی

تحولات شگرف فناوری در دهه های اخیر، به ویژه در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، موجب دگرگونی بنیادین در بسیاری از ابعاد زندگی بشر شده است. در این میان، نظام های آموزشی نیز به عنوان یکی از مهم ترین ارکان توسعه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر این تحولات قرار گرفته اند. ظهور فناوری های نوین، به ویژه هوش مصنوعی (Artificial Intelligence)، افق های تازه ای را در زمینه آموزش، یادگیری، ارزشیابی و مدیریت آموزشی گشوده است. امروزه هوش مصنوعی نه تنها به عنوان یک فناوری پیشرفته، بلکه به عنوان یک ابزار تحول آفرین در آموزش شناخته می شود که می تواند شیوه های سنتی تدریس را متحول ساخته و بستری برای یادگیری هوشمند، منعطف، شخصی سازی شده و مبتنی بر نیازهای واقعی دانش آموزان فراهم آورد. در دنیای امروز، آموزش دیگر محدود به انتقال یکسان محتوا به تمامی فراگیران نیست، بلکه توجه به تفاوت های فردی، توانایی ها، استعدادها، علایق، سبک های یادگیری و نیازهای آموزشی دانش آموزان به یکی از مهم ترین اصول تعلیم و تربیت تبدیل شده است. پژوهشگران حوزه علوم تربیتی معتقدند که هر دانش آموز دارای ویژگی های شناختی، عاطفی، اجتماعی و انگیزشی منحصر به فردی است و استفاده از روش های آموزشی یکسان برای همه فراگیران نمی تواند پاسخگوی این تفاوت ها باشد. در چنین شرایطی، مفهوم آموزش شخصی سازی شده (Personalized Learning) اهمیت ویژه ای پیدا کرده است. آموزش شخصی سازی شده رویکردی است که تلاش می کند فرآیند یادگیری را متناسب با ویژگی ها، سرعت یادگیری، میزان آمادگی، علایق و نیازهای هر دانش آموز طراحی و اجرا کند. این رویکرد با بهره گیری از فناوری های هوشمند، امکان ارائه مسیرهای آموزشی متفاوت برای هر فرد را فراهم می آورد و موجب افزایش کیفیت یادگیری، انگیزه تحصیلی و مشارکت فعال فراگیران می شود. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی، یادگیری شخصی سازی شده، انگیزش پیشرفت و خودارزیابی در ارتقای عملکرد آموزشی پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که هوش مصنوعی با فراهم کردن آموزش شخصی سازی شده و بازخورد هوشمند می تواند فرایند یادگیری را بهبود بخشیده و زمینه ارتقای پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را فراهم کند؛ البته تحقق این ظرفیت به استفاده هدفمند، نظارت معلمان و رعایت ملاحظات اخلاقی و آموزشی وابسته است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، یادگیری شخصی سازی ، انگیزش پیشرفت ، خودارزیابی ، عملکرد آموزشی