تحلیل تاثیر ارزشیابی تکوینی، بازخورد سازنده، فراشناخت و یادگیری عمیق بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

در دهه های اخیر، نظام های آموزشی در سراسر جهان با تحولات بنیادینی در اهداف، رویکردها و شیوه های آموزش و ارزشیابی مواجه شده اند. در گذشته، موفقیت تحصیلی دانش آموزان عمدتا بر اساس میزان حفظ و بازتولید اطلاعات در آزمون های پایانی سنجیده می شد؛ اما امروزه با گسترش رویکردهای یادگیرنده محور، افزایش پیچیدگی های زندگی اجتماعی و حرفه ای و نیاز روزافزون به مهارت های تفکر سطح بالا، صرف انتقال دانش و ارزیابی حافظه محور دیگر پاسخگوی نیازهای نظام های آموزشی نیست. جامعه امروز به دانش آموزانی نیاز دارد که علاوه بر برخورداری از دانش علمی، توانایی تحلیل، استدلال، حل مسئله، خودتنظیمی، تصمیم گیری، تفکر انتقادی و یادگیری مادام العمر را نیز کسب کرده باشند. دستیابی به چنین اهدافی مستلزم تغییر نگرش نسبت به فرآیند آموزش، یادگیری و ارزشیابی است؛ به گونه ای که ارزشیابی از یک ابزار صرفا سنجشی به ابزاری برای بهبود و هدایت یادگیری تبدیل شود. در این میان، پیشرفت تحصیلی به عنوان یکی از مهم ترین شاخص های موفقیت نظام آموزشی، همواره مورد توجه پژوهشگران، سیاست گذاران آموزشی و معلمان بوده است. پیشرفت تحصیلی مفهومی چندبعدی است که تنها به کسب نمرات بالا محدود نمی شود، بلکه میزان رشد شناختی، عاطفی، مهارتی، توانایی به کارگیری آموخته ها در موقعیت های واقعی، استمرار یادگیری و توسعه قابلیت های فردی را نیز در بر می گیرد. امروزه بسیاری از صاحب نظران تعلیم و تربیت معتقدند که پیشرفت واقعی زمانی تحقق می یابد که دانش آموز بتواند دانش کسب شده را در شرایط جدید به کار گیرد، ارتباط میان مفاهیم مختلف را درک کند، درباره آموخته های خود تامل نماید و از راهبردهای موثر یادگیری برای توسعه دانش و مهارت های خود استفاده کند. بنابراین، بررسی عواملی که می توانند کیفیت یادگیری و در نتیجه پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را ارتقا دهند، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل تاثیر ارزشیابی تکوینی، بازخورد سازنده، فراشناخت و یادگیری عمیق بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که تعامل موثر میان ارزشیابی تکوینی، بازخورد سازنده، فراشناخت و یادگیری عمیق، نقش تعیین کننده ای در ارتقای پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد. به کارگیری هم زمان این مولفه ها موجب بهبود کیفیت فرایند یاددهی–یادگیری، افزایش خودتنظیمی و انگیزش، تقویت درک مفهومی و تفکر انتقادی و در نهایت دستیابی به یادگیری پایدار، معنادار و موفقیت تحصیلی بلندمدت دانش آموزان خواهد شد.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی تکوینی ، بازخورد سازنده ، فراشناخت ، یادگیری عمیق ، پیشرفت تحصیلی