بررسی تاثیر خودشفقتی، تاب آوری روانی و سازگاری تحصیلی بر کاهش اضطراب دانش آموزان

آموزش وپرورش در عصر حاضر تنها به انتقال دانش و مهارت های علمی محدود نمی شود، بلکه رسالت اصلی آن فراهم آوردن بستری برای رشد همه جانبه دانش آموزان در ابعاد شناختی، عاطفی، اجتماعی و روان شناختی است. دانش آموزان در طول سال های تحصیل با مجموعه ای از چالش ها، فشارهای آموزشی، انتظارات خانواده، رقابت های تحصیلی، تغییرات رشدی و تعاملات اجتماعی روبه رو هستند که هر یک می تواند سلامت روان آنان را تحت تاثیر قرار دهد. در این میان، اضطراب یکی از شایع ترین مشکلات روان شناختی در میان دانش آموزان محسوب می شود که در صورت تداوم، پیامدهای نامطلوبی بر یادگیری، عملکرد تحصیلی، روابط اجتماعی، عزت نفس و کیفیت زندگی آنان برجای می گذارد. اضطراب نه تنها موجب کاهش تمرکز، ضعف در حافظه و افت انگیزه برای یادگیری می شود، بلکه زمینه بروز مشکلات رفتاری، هیجانی و حتی ترک تحصیل را نیز فراهم می کند. ازاین رو، شناخت عوامل موثر بر کاهش اضطراب دانش آموزان و تقویت ظرفیت های روان شناختی آنان به یکی از مهم ترین دغدغه های نظام های آموزشی و پژوهشگران حوزه تعلیم وتربیت تبدیل شده است. در سال های اخیر، رویکردهای سنتی که صرفا بر رفع مشکلات و آسیب های روانی تمرکز داشتند، جای خود را به دیدگاه های نوین روان شناسی مثبت نگر داده اند؛ دیدگاهی که به جای تمرکز بر ضعف ها، بر شناسایی و تقویت توانمندی های فردی تاکید می کند. این رویکرد بر این باور است که افزایش منابع روان شناختی مثبت می تواند افراد را در برابر فشارهای زندگی مقاوم تر ساخته و زمینه رشد، شکوفایی و سلامت روان را فراهم آورد. در محیط های آموزشی نیز این نگرش اهمیت ویژه ای یافته است؛ زیرا مدارس تنها محل انتقال دانش نیستند، بلکه محیطی برای شکل گیری شخصیت، هویت، مهارت های زندگی و سلامت روان دانش آموزان به شمار می روند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به شناسایی بررسی تاثیر خودشفقتی، تاب آوری روانی و سازگاری تحصیلی بر کاهش اضطراب دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که خودشفقتی، تاب آوری روانی و سازگاری تحصیلی از مهم ترین عوامل محافظت کننده در برابر اضطراب دانش آموزان هستند و تقویت هم زمان این سه مولفه می تواند به ارتقای سلامت روان، افزایش احساس امنیت، بهبود عملکرد تحصیلی و رشد همه جانبه دانش آموزان منجر شود. ازاین رو، توجه نظام آموزشی، خانواده و معلمان به آموزش و توسعه این ظرفیت های روان شناختی، گامی موثر در کاهش اضطراب و پرورش دانش آموزانی توانمند، انعطاف پذیر و موفق خواهد بود.

کلیدواژه ها:

خودشفقتی ، تاب آوری روانی ، سازگاری تحصیلی ، اضطراب ، دانش آموزان