سنخ شناسی رویکرد های نوین مدیریت کلاس معلمان و رابطه آن با تاب آوری تحصیلی دانش آموزان آسیب پذیر

این پژوهش با هدف سنخ شناسی رویکردهای نوین مدیریت کلاس معلمان و بررسی رابطه سنخ های حاصل با تاب آوری تحصیلی دانش آموزان آسیب پذیر انجام شد. طرح پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی با رویکرد تحلیل الگوهای پنهان و با تاکید بر ساختار چندسطحی داده ها (دانش آموز در کلاس) بود. جامعه پژوهش را معلمان و دانش آموزان آسیب پذیر دوره متوسطه تشکیل دادند و نمونه گیری به صورت خوشه ای چندمرحله ای انجام گرفت. داده ها با استفاده از پرسشنامه رویکردهای نوین مدیریت کلاس برای معلمان و مقیاس تاب آوری تحصیلی برای دانش آموزان گردآوری شد و پایایی ابزارها با آلفای کرونباخ و روایی با تحلیل عاملی تاییدی بررسی گردید. برای تعیین سنخ های مدیریت کلاس، ابتدا تحلیل پروفایل نهفته اجرا و تعداد سنخ ها بر اساس شاخص هایی مانند AIC، BIC و آنتروپی انتخاب شد. سپس برای آزمون رابطه سنخ ها با تاب آوری تحصیلی، از مدل سازی خطی سلسله مراتبی/چندسطحی و مقایسه میانگین های تعدیل شده استفاده شد. نتایج نشان داد رویکردهای مدیریت کلاس معلمان در چند سنخ متمایز قابل طبقه بندی است که از نظر میزان استفاده از راهبردهای پیشگیرانه، مشارکت محور و نظم دهی حمایتی تفاوت دارند. همچنین تاب آوری تحصیلی دانش آموزان آسیب پذیر در کلاس هایی که معلمان در سنخ های مشارکت محور و حمایتی قرار داشتند به طور معناداری بالاتر بود. در مقابل، سنخ های کنترل محور و تنبیهی با تاب آوری پایین تر و نوسان بیشتر در عملکرد تحصیلی همراه بودند. افزون بر این، بخش معناداری از واریانس تاب آوری در سطح کلاس تبیین شد که اهمیت نقش معلم و کیفیت تعاملات کلاسی را برجسته می کند. جمع بندی یافته ها نشان می دهد تقویت رویکردهای نوین و حمایتی مدیریت کلاس می تواند به عنوان اهرمی موثر برای ارتقای تاب آوری تحصیلی دانش آموزان آسیب پذیر مورد توجه سیاست گذاران و برنامه های توانمندسازی معلمان قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت کلاس ، رویکردهای نوین تدریس ، سنخ شناسی ، تحلیل پروفایل نهفته ، تحلیل چندسطحی