بررسی اهمیت توجه به عوامل موثر بر کاهش رفتارهای پرخطر و تقویت توانایی های اجتماعی دانش آموزان به عنوان یکی از اولویت های اصلی حوزه تعلیم و تربیت

سواد هیجانی یکی از بنیادی ترین مهارت هایی است که می تواند رفتار دانش آموزان را در موقعیت های مختلف تحت تاثیر قرار دهد. دانش آموزانی که توانایی شناخت احساسات خود، درک هیجان های دیگران، کنترل هیجان های منفی، مدیریت استرس، همدلی، تصمیم گیری مسئولانه و خودکنترلی را دارند، در مواجهه با موقعیت های تنش زا رفتارهای منطقی تر و سازگارانه تری از خود نشان می دهند. چنین افرادی کمتر درگیر رفتارهای تکانشی، خشونت، پرخاشگری، قلدری، مصرف مواد، فرار از مدرسه یا سایر رفتارهای پرخطر می شوند و در مقابل، توانایی بیشتری برای حل مشکلات، پذیرش مسئولیت، همکاری با دیگران و حفظ روابط اجتماعی سالم دارند. بنابراین، آموزش سواد هیجانی را باید یکی از موثرترین راهبردهای پیشگیرانه در مدارس دانست؛ راهبردی که آثار آن نه تنها در دوران تحصیل، بلکه در تمام مراحل زندگی فرد قابل مشاهده خواهد بود.از سوی دیگر، مهارت های ارتباطی به عنوان یکی از مهم ترین مولفه های تعامل اجتماعی، نقش تعیین کننده ای در کیفیت روابط دانش آموزان با همسالان، معلمان، خانواده و سایر اعضای جامعه ایفا می کنند. نتایج این بررسی نشان می دهد که آموزش مهارت هایی نظیر گوش دادن فعال، گفت وگوی موثر، جرئت ورزی، احترام متقابل، همدلی، مذاکره، همکاری و حل مسئله، موجب کاهش سوءتفاهم ها، افزایش کیفیت روابط اجتماعی، تقویت اعتماد متقابل و کاهش بسیاری از رفتارهای ناسازگار می شود. دانش آموزانی که توانایی برقراری ارتباط موثر را دارند، اختلاف ها را از طریق گفت وگو و تعامل سازنده حل می کنند و کمتر به رفتارهای خشونت آمیز یا واکنش های هیجانی شدید روی می آورند. از این رو، توسعه مهارت های ارتباطی باید به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از برنامه های آموزشی مدارس مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سواد هیجانی ، مهارت ارتباطی ، مدیریت تعارض ، فرهنگ مدرسه ، سازگاری اجتماعی