بررسی نقش تعاملات آموزشی، یادگیری همیارانه و سرمایه اجتماعی و مسئولیت پذیری دانش آموزان

نظام های آموزشی در قرن بیست ویکم با تحولاتی بنیادین در اهداف، روش ها و انتظارات مواجه شده اند. اگر در گذشته انتقال دانش و اطلاعات به عنوان مهم ترین وظیفه مدارس تلقی می شد، امروزه رسالت آموزش وپرورش فراتر از انتقال محتوا بوده و بر تربیت شهروندانی مسئول، مشارکت جو، توانمند در تعاملات اجتماعی و دارای مهارت های زندگی تاکید دارد. تغییرات گسترده اجتماعی، فرهنگی و فناورانه موجب شده است که مدارس به محیط هایی برای پرورش شایستگی های شناختی، اجتماعی، اخلاقی و هیجانی تبدیل شوند؛ شایستگی هایی که دانش آموزان را برای مواجهه با مسائل پیچیده زندگی فردی و اجتماعی آماده می کنند. در این میان، کیفیت تعاملات آموزشی، گسترش یادگیری همیارانه، تقویت سرمایه اجتماعی و ارتقای مسئولیت پذیری دانش آموزان از جمله مهم ترین مولفه هایی هستند که نقش تعیین کننده ای در تحقق اهداف آموزش نوین ایفا می کنند. در رویکردهای جدید تعلیم و تربیت، یادگیری فرآیندی صرفا فردی و منفعل تلقی نمی شود، بلکه فعالیتی اجتماعی، تعاملی و مشارکتی است که در بستر ارتباطات میان معلم، دانش آموز و سایر اعضای جامعه یادگیری شکل می گیرد. بر اساس نظریه های سازنده گرایی اجتماعی، یادگیری زمانی عمیق، پایدار و معنادار خواهد بود که فراگیران در جریان تعامل، گفت وگو، تبادل تجربه، هم اندیشی و حل مسئله مشترک قرار گیرند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش تعاملات آموزشی، یادگیری همیارانه، سرمایه اجتماعی و مسئولیت پذیری دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که تعاملات آموزشی اثربخش، یادگیری همیارانه و سرمایه اجتماعی مدرسه از مهم ترین عوامل تقویت مسئولیت پذیری دانش آموزان هستند. ایجاد محیطی مبتنی بر اعتماد، همکاری و مشارکت فعال، علاوه بر ارتقای کیفیت یادگیری و پیشرفت تحصیلی، زمینه پرورش دانش آموزانی مسئول، متعهد، مشارکت جو و توانمند برای ایفای نقش موثر در جامعه را فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

تعاملات آموزشی ، یادگیری همیارانه ، سرمایه اجتماعی ، مسئولیت پذیری ، دانش آموزان