بررسی انگیزه تحصیلی به عنوان موتور محرک یادگیری، نقش بنیادینی در کیفیت عملکرد آموزشی دانش آموزان

بررسی نقش معلمان، خانواده و محیط آموزشی در تقویت انگیزه، مسئولیت پذیری، خودکارآمدی و موفقیت تحصیلی دانش آموزان نشان می دهد که فرایند یادگیری و پیشرفت آموزشی، حاصل تعامل مجموعه ای از عوامل روان شناختی، تربیتی، اجتماعی و محیطی است و نمی توان آن را تنها به توانایی های شناختی یا میزان هوش دانش آموزان محدود کرد. یافته های نظری و پژوهش های انجام شده در حوزه روان شناسی تربیتی بیانگر آن است که موفقیت تحصیلی زمانی به شکلی پایدار و اثربخش محقق می شود که میان سه رکن اساسی تعلیم و تربیت، یعنی معلمان، خانواده و محیط آموزشی، هماهنگی و هم افزایی وجود داشته باشد. هر یک از این ارکان به تنهایی دارای ظرفیت اثرگذاری قابل توجهی هستند، اما زمانی که در قالب یک نظام تربیتی منسجم و هدفمند با یکدیگر تعامل کنند، زمینه رشد همه جانبه دانش آموزان را فراهم می آورند.یکی از مهم ترین نتایج این بررسی آن است که انگیزه تحصیلی به عنوان موتور محرک یادگیری، نقش بنیادینی در کیفیت عملکرد آموزشی دانش آموزان دارد. دانش آموزانی که از انگیزه درونی بیشتری برخوردارند، با علاقه و اشتیاق بیشتری در فعالیت های آموزشی مشارکت می کنند، برای دستیابی به اهداف خود برنامه ریزی دارند، در برابر مشکلات و شکست های تحصیلی مقاومت بیشتری نشان می دهند و یادگیری را فرایندی ارزشمند و لذت بخش تلقی می کنند. در مقابل، ضعف انگیزه می تواند موجب کاهش مشارکت آموزشی، افت عملکرد تحصیلی، افزایش اضطراب، کاهش اعتماد به نفس و حتی ترک تحصیل شود. بنابراین، ایجاد و تقویت انگیزه تحصیلی باید به عنوان یکی از اهداف اصلی برنامه های آموزشی و تربیتی مورد توجه سیاست گذاران، مدیران مدارس، معلمان و والدین قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

محیط آموزشی ، انگیزه ، مسئولیت پذیری ، خودکارآمدی ، موفقیت تحصیلی ، روان شناختی