تاثیر هوش مصنوعی بر فرآیند های مدیریت آموزشی

پیشرفت سریع فناوری های هوش مصنوعی، فرصت های بی سابقه ای را برای دگرگونی فرآیندهای مدیریت آموزشی در مدارس، دانشگاه ها و سایر نهادهای یادگیری ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر فرآیندهای مدیریت آموزشی و ارائه درکی جامع از چگونگی ارتقای کارکردهای برنامه ریزی، سازماندهی، رهبری، کنترل و تصمیم گیری در محیط های آموزشی به روش توصیفی-پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه مدیران، معاونان و مسئولان ارشد مدارس و موسسات آموزش عالی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ تشکیل دادند. با استفاده از نمونه گیری طبقه ای تصادفی و بر اساس فرمول کوکران، ۳۲۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته ای بود که روایی آن توسط پنل خبرگان مدیریت آموزشی و فناوری آموزشی تایید شد (CVR = ۰/۸۷، CVI = ۰/۹۱) و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۹۴) به دست آمد. آزمون کولموگروف-اسمیرنوف نشان داد توزیع داده ها نرمال نیست؛ بنابراین از آزمون ناپارامتری رتبه ای علامت دار ویلکاکسون برای تحلیل فرضیه ها استفاده شد. یافته ها نشان داد هوش مصنوعی بر هر پنج مولفه اصلی مدیریت آموزشی شامل برنامه ریزی (M = ۴/۱۲، p < ۰/۰۰۱)، سازماندهی (M = ۳/۹۸، p < ۰/۰۰۱)، رهبری (M = ۳/۸۵، p < ۰/۰۰۱)، کنترل (M = ۴/۰۵، p < ۰/۰۰۱) و تصمیم گیری (M = ۴/۲۱، p < ۰/۰۰۱) تاثیر معنادار و مثبت دارد. نتایج نشان داد تصمیم گیری بیشترین تاثیر را از هوش مصنوعی می پذیرد و رهبری کمترین میزان تاثیر را دارد، هرچند این تاثیر همچنان معنادار است. پژوهش نتیجه می گیرد که هوش مصنوعی با وجود ظرفیت قابل توجه برای بهبود فرآیندهای مدیریت آموزشی، اجرای موفق آن مستلزم سرمایه گذاری در زیرساخت، توسعه حرفه ای، حکمرانی اخلاقی و طراحی انسان محور است. یافته های پژوهش پیامدهای کاربردی برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و طراحان برنامه درسی فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی ، تصمیم گیری ، سامانه های هوشمند ، فناوری آموزشی