نقش مدیر مدرسه در کاهش ترک تحصیل دانش آموزان

ترک تحصیل دانش آموزان به عنوان یکی از مهم ترین چالش های پیش روی نظام های آموزشی در سطح جهانی شناخته می شود که پیامدهای گسترده ای برای افراد، خانواده ها و جامعه به همراه دارد. اگرچه ترک تحصیل پدیده ای چندعاملی است و ریشه در ابعاد فردی، خانوادگی، اقتصادی-اجتماعی و نهادی دارد، نقش مدیران مدارس به ویژه مدیران در کاهش این معضل، در دهه های اخیر مورد توجه فزاینده پژوهشگران قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدیر مدرسه در کاهش ترک تحصیل دانش آموزان انجام شد. روش پژوهش توصیفی-پیمایشی از نوع کاربردی بود. جامعه آماری شامل تمامی دبیران دوره دوم متوسطه منطقه ۳ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ به تعداد ۱۸۵۰ نفر بود که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، ۳۱۷ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته ای بود که روایی آن توسط پنل متخصصان مدیریت آموزشی تایید شد (CVR = ۰/۸۷ و CVI = ۰/۹۱) و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۹۴) به دست آمد. نتایج آزمون کولموگروف-اسمیرنوف نشان داد داده ها از توزیع نرمال برخوردارند. یافته های آزمون تی تک نمونه ای نشان داد میانگین نمره نقش مدیر مدرسه در کاهش ترک تحصیل از دیدگاه دبیران (M = ۳/۸۲، SD = ۰/۶۱) به طور معناداری بالاتر از مقدار آزمون (۳) در سطح p < ۰/۰۱ است (t(۳۱۶) = ۲۳/۸۴). یافته ها نشان داد مدیران از طریق پنج بعد کلیدی شامل رهبری حمایتی و تحول آفرین، ارتباط موثر با دانش آموزان و والدین، پایش منظم عملکرد تحصیلی، ایجاد جو مدرسه ای مثبت و تقویت مشارکت آموزشی بر کاهش ترک تحصیل تاثیرگذارند. پژوهش حاضر نتیجه می گیرد که توانمندسازی مدیران از طریق آموزش های ضمن خدمت هدفمند، تفویض اختیار متناسب و تامین زیرساخت های لازم، راهبردی اساسی برای پیشگیری از ترک تحصیل و ارتقای عدالت آموزشی است.

کلیدواژه ها:

مدیر مدرسه ، ترک تحصیل ، رهبری آموزشی ، انگیزش تحصیلی ، جو مدرسه ای