بررسی رابطه بین میزان عزت نفس و خود پنداره در مادران مبتلا به ناتوانی ذهنی و اوتیسم در شهر کاشان

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین میزان عزت نفس و خودپنداره در مادران کودکان مبتلا به ناتوانی ذهنی و اوتیسم در شهر کاشان انجام شد. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش شناسی توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه مادران دارای فرزند مبتلا به ناتوانی ذهنی و اوتیسم مراجعه کننده به مدارس استثنایی، مراکز توانبخشی و مراکز نگهداری از کودکان با نیازهای ویژه در شهر کاشان در سال ۱۴۰۴ تشکیل دادند. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۱۸۰ مادر (۹۰ مادر دارای فرزند مبتلا به ناتوانی ذهنی و ۹۰ مادر دارای فرزند مبتلا به اوتیسم) بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل مقیاس عزت نفس روزنبرگ (Rosenberg, ۱۹۶۵)، پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت (Coopersmith, ۱۹۶۷) و پرسشنامه خودپنداره بکر (Becker, ۱۹۹۰) به همراه فرم اطلاعات جمعیت شناختی بود. داده ها با استفاده از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون، آزمون t مستقل و تحلیل رگرسیون چندمتغیری تحلیل شدند. یافته ها حاکی از وجود همبستگی مثبت معنادار بین عزت نفس و خودپنداره در هر دو گروه بود (p < ۰.۰۱). مادران کودکان مبتلا به اوتیسم در مقایسه با مادران کودکان مبتلا به ناتوانی ذهنی، عزت نفس به طور معناداری پایین تری گزارش کردند (p < ۰.۰۱). مولفه های خودپنداره شامل خودپنداره جسمانی، اجتماعی و عاطفی پیش بین های معنادار عزت نفس بودند. نتایج پژوهش نشان می دهد که مداخلات روان شناختی متمرکز بر تقویت مولفه های خودپنداره می تواند نقش موثری در ارتقای سلامت روان و بهزیستی روان شناختی مادران کودکان دارای ناتوانی های رشدی ایفا کند. این پژوهش دارای کاربردهای عملی برای روان شناسان بالینی، مشاوران و سیاست گذاران حوزه خدمات حمایتی از خانواده های دارای فرزند با نیازهای ویژه است

کلیدواژه ها:

عزت نفس ، خودپنداره ، مادران ، ناتوانی ذهنی ، اوتیسم ، کاشان