تحلیل رابطه بهزیستی تحصیلی، درگیری شناختی، خودرهبری یادگیری و پیشرفت آموزشی دانش آموزان

نظام های آموزشی در جهان امروز با تحولات گسترده ای در حوزه فناوری، ارتباطات، نیازهای اجتماعی و انتظارات بازار کار مواجه شده اند. این تحولات موجب شده است که هدف آموزش دیگر صرفا انتقال دانش و اطلاعات نباشد، بلکه پرورش دانش آموزانی توانمند، خلاق، خودراهبر، مسئولیت پذیر و دارای مهارت های یادگیری مادام العمر به یکی از مهم ترین رسالت های نظام های آموزشی تبدیل شود. در چنین شرایطی، شاخص موفقیت آموزشی تنها با نمرات امتحانی یا کسب رتبه های تحصیلی سنجیده نمی شود، بلکه ابعاد روان شناختی، شناختی، انگیزشی و رفتاری یادگیری نیز به عنوان عوامل تعیین کننده کیفیت آموزش مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته اند. از این رو، مفاهیمی همچون بهزیستی تحصیلی، درگیری شناختی، خودرهبری یادگیری و پیشرفت آموزشی در دهه های اخیر جایگاه ویژه ای در مطالعات علوم تربیتی و روان شناسی آموزشی یافته اند. پیشرفت آموزشی یکی از مهم ترین شاخص های اثربخشی نظام تعلیم و تربیت محسوب می شود و بیانگر میزان تحقق اهداف آموزشی، رشد توانایی های شناختی و دستیابی دانش آموزان به استانداردهای یادگیری است. اگرچه عوامل متعددی همچون هوش، وضعیت اقتصادی خانواده، کیفیت تدریس، امکانات آموزشی، محیط مدرسه و ویژگی های فردی بر پیشرفت آموزشی اثرگذار هستند، اما پژوهش های جدید نشان داده اند که عوامل روان شناختی و انگیزشی سهم قابل توجهی در موفقیت تحصیلی دانش آموزان دارند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل رابطه بهزیستی تحصیلی، درگیری شناختی، خودرهبری یادگیری و پیشرفت آموزشی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که پیشرفت آموزشی دانش آموزان حاصل تعامل میان عوامل روان شناختی، شناختی و رفتاری است؛ به گونه ای که افزایش بهزیستی تحصیلی، تقویت درگیری شناختی و توسعه خودرهبری یادگیری می تواند زمینه یادگیری عمیق تر، انگیزش بیشتر و موفقیت تحصیلی پایدار را فراهم سازد. بنابراین، توجه هم زمان نظام آموزشی به ابعاد عاطفی، شناختی و استقلال یادگیرنده، نقش مهمی در ارتقای کیفیت یاددهی–یادگیری و پرورش دانش آموزانی توانمند و خودراهبر خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

بهزیستی تحصیلی ، درگیری تحصیلی ، خودرهبری یادگیری ، پیشرفت آموزشی ، دانش آموزان