بررسی نقش مهارت های اجتماعی–هیجانی، خودآگاهی، همدلی و سازگاری تحصیلی در رشد همه جانبه دانش آموزان

آموزش وپرورش در جهان معاصر دیگر صرفا به انتقال دانش و مهارت های شناختی محدود نمی شود، بلکه رسالت اصلی آن تربیت انسان هایی توانمند، متعادل، مسئولیت پذیر و برخوردار از سلامت روانی و اجتماعی است. تغییرات گسترده اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و فناورانه در دهه های اخیر، ماهیت زندگی فردی و اجتماعی را دگرگون ساخته و نیازهای جدیدی را در نظام های آموزشی به وجود آورده است. در چنین شرایطی، مدارس تنها مکانی برای یادگیری مفاهیم علمی نیستند، بلکه محیطی برای رشد همه جانبه شخصیت دانش آموزان، شکل گیری هویت فردی، توسعه توانایی های اجتماعی و تقویت مهارت های هیجانی محسوب می شوند. ازاین رو، پژوهشگران و متخصصان تعلیم و تربیت بر این باورند که موفقیت تحصیلی و رشد پایدار دانش آموزان، تنها در گرو توانایی های شناختی نیست، بلکه مجموعه ای از مهارت های اجتماعی و هیجانی، ویژگی های شخصیتی و قابلیت های روان شناختی در این مسیر نقش تعیین کننده ای ایفا می کنند. رشد همه جانبه دانش آموزان، مفهومی جامع و چندبعدی است که ابعاد شناختی، عاطفی، اجتماعی، اخلاقی، جسمانی و رفتاری را به صورت همزمان دربر می گیرد. این مفهوم بر این اصل استوار است که انسان برای دستیابی به زندگی موفق و سازگار، علاوه بر کسب دانش و مهارت های علمی، باید از توانایی مدیریت هیجان ها، برقراری روابط سالم، شناخت خود، درک احساسات دیگران و انطباق با شرایط گوناگون نیز برخوردار باشد. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش مهارت های اجتماعی–هیجانی، خودآگاهی، همدلی و سازگاری تحصیلی در رشد همه جانبه دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که مهارت های اجتماعی–هیجانی، خودآگاهی، همدلی و سازگاری تحصیلی از مهم ترین عوامل موثر بر رشد همه جانبه دانش آموزان هستند و تقویت این مولفه ها، علاوه بر ارتقای عملکرد تحصیلی، به بهبود سلامت روان، کیفیت روابط اجتماعی، مسئولیت پذیری و آمادگی آنان برای ایفای نقش موثر در زندگی فردی و اجتماعی منجر می شود. ازاین رو، توجه نظام مند به آموزش و پرورش این مهارت ها در خانواده و مدرسه، ضرورتی اساسی برای تربیت نسلی توانمند، متعادل و موفق به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

رشد همه جانبه ، مهارت اجتماعی ، مهارت هیجانی ، خودآگاهی ، سازگاری تحصیلی