بررسی نقش کلاس درس پویا، یادگیری تعاملی و مسئولیت پذیری آموزشی دانش آموزان ابتدایی

نظام های آموزشی در قرن بیست ویکم با تحولات گسترده ای در حوزه یاددهی و یادگیری مواجه شده اند. تغییر نیازهای فردی و اجتماعی، گسترش فناوری های آموزشی، تحول در نظریه های یادگیری و افزایش انتظارات از نظام تعلیم و تربیت سبب شده است که مدارس دیگر تنها محل انتقال دانش نباشند، بلکه به محیط هایی برای رشد همه جانبه شخصیت، تقویت مهارت های اجتماعی، پرورش تفکر انتقادی، مسئولیت پذیری، خلاقیت و یادگیری مادام العمر تبدیل شوند. در این میان، دوره ابتدایی به عنوان نخستین و مهم ترین مرحله آموزش رسمی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری نگرش ها، عادات یادگیری، ارزش ها و رفتارهای اجتماعی دانش آموزان دارد. بسیاری از ویژگی های شخصیتی، مهارت های ارتباطی و شیوه های تعامل افراد با محیط پیرامون، در همین دوره پایه گذاری می شود؛ ازاین رو کیفیت محیط کلاس درس در این مقطع می تواند آثار بلندمدتی بر موفقیت تحصیلی، اجتماعی و حتی شغلی افراد در آینده بر جای بگذارد. از مهم ترین عوامل اثرگذار بر کیفیت آموزش در مدارس ابتدایی، ایجاد کلاس درس پویا است. کلاس درس پویا محیطی است که در آن دانش آموزان صرفا شنونده و دریافت کننده اطلاعات نیستند، بلکه به عنوان اعضای فعال فرآیند یادگیری در فعالیت های آموزشی مشارکت می کنند، پرسش می پرسند، ایده ارائه می دهند، همکاری می کنند، تجربه می آموزند و مسئولیت بخشی از یادگیری خود را بر عهده می گیرند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش کلاس درس پویا، یادگیری تعاملی و مسئولیت پذیری آموزشی دانش آموزان ابتدایی پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که ایجاد کلاس درس پویا، به کارگیری راهبردهای یادگیری تعاملی و تقویت مسئولیت پذیری آموزشی، سه عامل مکمل و اثرگذار در ارتقای کیفیت یاددهی–یادگیری در دوره ابتدایی هستند. فراهم کردن محیطی مشارکتی، انگیزه بخش و دانش آموزمحور، علاوه بر افزایش مشارکت و پیشرفت تحصیلی، زمینه پرورش مهارت های شناختی، اجتماعی و اخلاقی دانش آموزان را فراهم می کند و آنان را به یادگیرندگانی فعال، مسئولیت پذیر و توانمند برای مواجهه با چالش های آینده تبدیل می سازد.

کلیدواژه ها:

کلاس درس ، کلاس پویا ، یادگیری تعاملی ، مسئولیت پذیری ، دانش آموزان