نقش روابط عمومی ها در شهرداری ها در تقویت سرمایه اجتماعی شهری و افزایش مشارکت شهروندان در مدیریت شهری

روابط عمومی در شهرداری ها به عنوان یکی از واحدهای راهبردی ارتباطی، نقش پل ارتباطی میان نهاد مدیریت شهری و شهروندان را ایفا می کنند. این پژوهش با هدف بررسی نقش روابط عمومی های شهرداری ها در تقویت سرمایه اجتماعی شهری و افزایش مشارکت شهروندان در مدیریت شهری انجام شده است. روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه گردآوری داده ها، توصیفی-پیمایشی بوده است. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران، معاونان و کارشناسان روابط عمومی شهرداری های پنج کلان شهر ایران شامل تهران، اصفهان، مشهد، شیراز و تبریز بود (N ≈ ۹۶۰) که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی، ۳۸۴ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته ای بود که روایی صوری و محتوایی آن توسط پنل خبرگان دانشگاهی در حوزه های مدیریت دولتی، مدیریت شهری و علوم ارتباطات تایید شد. پایایی ابزار نیز با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۹۱) و پایایی ترکیبی (بیش از ۰/۸۵) مورد تایید قرار گرفت. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف به منظور بررسی نرمال بودن توزیع داده ها و آزمون تی تک نمونه ای برای آزمون فرضیه های پژوهش در نرم افزار SPSS۲۶ انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد توزیع داده ها نرمال بوده (p > ۰/۰۵) و نتایج آزمون تی تک نمونه ای بیانگر آن است که نقش روابط عمومی ها در تقویت ابعاد سرمایه اجتماعی شهری شامل اعتماد اجتماعی، انسجام اجتماعی، شبکه های اجتماعی، مشارکت مدنی و ارزش های مشترک و نیز افزایش مشارکت شهروندان در مدیریت شهری به طور معناداری بالاتر از حد متوسط نظری (۳ از ۵) است (p < ۰/۰۱). در میان ابعاد، «اعتمادسازی اجتماعی» و «شفافیت اطلاعاتی» دارای بالاترین میانگین بودند که نشان دهنده نقش برجسته روابط عمومی در ایجاد ارتباط اعتمادآفرین میان شهرداری ها و شهروندان است. نتایج این پژوهش، همسو با چارچوب نظری پاتنام و پژوهش های محققان ایرانی، تایید می کند که روابط عمومی در شهرداری ها می تواند به عنوان یک واسط ارتباطی و تسهیل گر سرمایه اجتماعی، نقشی بنیادین ایفا کند. بر این اساس پیشنهاد می شود شهرداری ها با تقویت ساختار روابط عمومی، بهره گیری از فناوری های نوین ارتباطی و شبکه های اجتماعی، اجرای برنامه های مشارکتی و تدوین برنامه های راهبردی ارتباطی نظام مند، به تقویت سرمایه اجتماعی و ارتقای مشارکت شهروندان در مدیریت شهری بپردازند.

کلیدواژه ها:

روابط عمومی ، شهرداری ها ، سرمایه اجتماعی شهری ، مشارکت شهروندان ، مدیریت شهری ، اعتماد اجتماعی ، مشارکت مدنی