نقش سرمایه اجتماعی مدرسه در بهبود عملکرد تحصیلی و کاهش رفتارهای پرخطر

سرمایه اجتماعی مدرسه یکی از مهم ترین عوامل موثر بر کیفیت آموزش، رشد همه جانبه دانش آموزان و ارتقای سلامت روانی و اجتماعی آنان به شمار می رود. سرمایه اجتماعی به مجموعه ای از روابط مبتنی بر اعتماد، همکاری، مشارکت، همبستگی، هنجارهای مشترک و تعاملات سازنده میان مدیران، معلمان، دانش آموزان، والدین و سایر اعضای جامعه آموزشی اشاره دارد. وجود سرمایه اجتماعی قوی در مدرسه موجب افزایش احساس تعلق، مسئولیت پذیری، انگیزه یادگیری و مشارکت فعال دانش آموزان در فعالیت های آموزشی و پرورشی می شود. از سوی دیگر، ضعف سرمایه اجتماعی می تواند زمینه ساز بروز مشکلاتی نظیر افت تحصیلی، ترک تحصیل، خشونت، قلدری، مصرف مواد مخدر، رفتارهای پرخطر و کاهش انگیزه تحصیلی باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سرمایه اجتماعی مدرسه در بهبود عملکرد تحصیلی و کاهش رفتارهای پرخطر دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای و بررسی منابع علمی داخلی و خارجی است. یافته ها نشان می دهد که افزایش اعتماد متقابل، مشارکت خانواده ها، تعامل موثر میان معلمان و دانش آموزان، تقویت فرهنگ همکاری و ایجاد محیطی امن و حمایت کننده، نقش بسزایی در ارتقای پیشرفت تحصیلی و کاهش آسیب های اجتماعی در مدارس دارد. همچنین نتایج بیانگر آن است که مدیران مدارس با اجرای برنامه های مشارکتی، توسعه ارتباط با خانواده ها و تقویت فرهنگ مدرسه می توانند سرمایه اجتماعی را افزایش داده و زمینه رشد علمی، اخلاقی و اجتماعی دانش آموزان را فراهم کنند. در مجموع، سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از مهم ترین سرمایه های ناملموس مدرسه، نقش اساسی در تحقق اهداف آموزشی و تربیتی و تربیت شهروندانی مسئول، توانمند و قانون مدار ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، مدرسه ، عملکرد تحصیلی ، رفتارهای پرخطر ، دانش آموزان ، مشارکت ، اعتماد ، آموزش و پرورش.