رباتیک، روان شناسی و آموزش ؛ مثلث طلایی تحول

پژوهش حاضر با هدف بررسی تلفیق رباتیک، روان شناسی تربیتی و فرایندهای یاددهی-یادگیری به عنوان «مثلث طلایی تحول» در نظام های آموزشی معاصر انجام شد. هدف اصلی، مطالعه نگرش ها و ادراکات معلمان و صاحب نظران حوزه تعلیم و تربیت درباره نقش آموزش های مبتنی بر رباتیک در توانمندسازی روان شناختی، رشد شناختی، افزایش انگیزه و در نهایت تحول آموزشی بود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی با رویکرد کمی بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان دوره های ابتدایی و متوسطه، کارشناسان فناوری آموزشی و متخصصان روان شناسی تربیتی در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ در استان های منتخب کشور بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، ۲۸۷ نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته ای بود که روایی محتوایی آن توسط پنل خبرگان تایید (CVR = ۰.۸۵، CVI = ۰.۸۹) و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰.۹۴) محاسبه شد. پرسشنامه شامل ۴۵ گویه در پنج بعد رباتیک آموزشی، روان شناسی شناختی، انگیزش یادگیری، یادگیری تحولی و تلفیق فناوری آموزشی بود. تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برای بررسی نرمال بودن توزیع داده ها و آزمون تی تک نمونه ای برای آزمون فرضیه ها انجام شد. نتایج نشان داد که تلفیق رباتیک، روان شناسی و آموزش به عنوان «مثلث طلایی تحول» به طور معناداری بر توانمندسازی روان شناختی (t = ۱۸.۴۲, p < ۰.۰۰۱)، رشد شناختی (t = ۱۵.۷۶, p < ۰.۰۰۱)، انگیزه یادگیری (t = ۱۶.۹۳, p < ۰.۰۰۱) و تحول آموزشی (t = ۱۷.۲۸, p < ۰.۰۰۱) تاثیرگذار است. یافته ها آشکار ساخت که از منظر صاحب نظران تعلیم و تربیت، هم افزایی این سه حوزه، بستری بی نظیر برای تحول بنیادین در نظام های آموزشی ایجاد می کند. پژوهش پیشنهاد می کند که سیاست گذاران آموزشی، ضمن توجه به توسعه زیرساخت ها، آماده سازی روان شناختی معلمان و بازنگری در برنامه درسی، زمینه مناسب را برای تحقق این مثلث طلایی در مدارس ایران فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

رباتیک آموزشی ، روان شناسی تربیتی ، تحول آموزشی ، یادگیری تحولی ، رشد شناختی ، انگیزه یادگیری