کشاورزی دقیق: استفاده از پهپادها و ربات های خودران برای کاهش مصرف آب و سموم.

کشاورزی دقیق به عنوان یک تحول بنیادین و پارادایم نوظهور در نظام های زراعی مدرن، با بهره گیری هدفمند از فناوری های پیشرفته نظیر پهپادها و ربات های خودران، درصدد بهینه سازی مصرف منابع، افزایش بهره وری تولید و کاهش مخاطرات زیست محیطی است. پژوهش حاضر با هدف اصلی بررسی نقش پهپادها و ربات های خودران در کاهش مصرف آب و سموم شیمیایی در نظام های کشاورزی ایران انجام شده است. این تحقیق از حیث هدف، کاربردی و از نظر روش شناسی، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را ۲۵۰ نفر از کارشناسان، محققان و کارشناسان ترویج کشاورزی در استان های مختلف کشور تشکیل دادند که با استفاده از پرسشنامه ساختارمند ۴۵ گویه ای مورد سنجش قرار گرفتند. روایی محتوایی ابزار گردآوری داده ها توسط پنل خبرگان متشکل از اساتید مهندسی کشاورزی و متخصصان کشاورزی دقیق مورد تایید قرار گرفت و پایایی آن نیز با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۸۹) تایید شد. نتایج آزمون کولموگروف-اسمیرنوف حاکی از آن بود که توزیع داده های گردآوری شده فاقد پیش فرض نرمال بوده و در نتیجه استفاده از آزمون های ناپارامتریک توجیه پذیر است. یافته های حاصل از آزمون تی تک نمونه ای نشان دهنده تاثیر مثبت و معنادار به کارگیری پهپادها و ربات های خودران بر صرفه جویی در مصرف آب (میانگین = ۴/۱۲، انحراف معیار = ۰/۶۱، t = ۲۸/۷۲، p < ۰/۰۰۱) و کاهش مصرف سموم شیمیایی (میانگین = ۳/۹۸، انحراف معیار = ۰/۶۷، t = ۲۵/۴۹، p < ۰/۰۰۱) بود. این یافته ها ظرفیت تحول آفرین فناوری های کشاورزی دقیق را در ترویج شیوه های کشاورزی پایدار، به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک کشور که با چالش های حاد کم آبی و آلودگی های آگروشیمیایی مواجه هستند، برجسته می سازد. مطالعه حاضر شواهد تجربی مستدلی را در راستای تلفیق فناوری های هوشمند کشاورزی در نظام های تولیدی ایران فراهم آورده و پیامدهای کاربردی برای سیاست گذاران، خدمات ترویج کشاورزی و توسعه دهندگان فناوری ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

کشاورزی دقیق ، پهپادها ، ربات های خودران ، صرفه جویی در مصرف آب ، کاهش سموم ، کشاورزی پایدار ، کشاورزی هوشمند ، ایران