بررسی الگوهای نوین تدریس و نقش آن ها در ارتقای یادگیری پایدار، تفکر خلاق و مهارت های ارتباطی در کلاس درس

در دهه های اخیر، نظام های آموزشی در سراسر جهان با تحولات عمیق و گسترده ای مواجه شده اند که ناشی از پیشرفت فناوری، تغییر نیازهای بازار کار، توسعه جوامع دانش بنیان و تحول در نظریه های یادگیری است. در چنین شرایطی، دیگر هدف آموزش صرفا انتقال مجموعه ای از اطلاعات و محفوظات به دانش آموزان نیست، بلکه تمرکز اصلی بر پرورش یادگیرندگانی است که بتوانند دانش را به صورت عمیق درک کنند، آن را در موقعیت های جدید به کار گیرند، مسائل پیچیده را تحلیل و حل کنند، به صورت خلاقانه بیندیشند و در تعاملات فردی و اجتماعی، ارتباطی اثربخش و سازنده برقرار سازند. از این رو، کیفیت فرایند تدریس بیش از هر زمان دیگری به عنوان یکی از مهم ترین عوامل موفقیت نظام های آموزشی مورد توجه قرار گرفته است. پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت معتقدند که کیفیت یادگیری دانش آموزان بیش از آنکه به محتوای آموزشی وابسته باشد، به شیوه ارائه محتوا، نحوه تعامل معلم با فراگیران، میزان مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس درس و استفاده از الگوهای نوین تدریس وابسته است. در گذشته، الگوی غالب آموزش بر مبنای روش های سنتی و معلم محور استوار بود؛ در این شیوه ها معلم نقش اصلی انتقال دهنده دانش را بر عهده داشت و دانش آموزان عمدتا دریافت کنندگان منفعل اطلاعات محسوب می شدند. اگرچه این رویکرد در انتقال حجم زیادی از اطلاعات تا حدودی موفق بود، اما نتوانست نیازهای پیچیده یادگیرندگان قرن بیست ویکم را برآورده سازد. روش های سنتی معمولا فرصت اندکی برای تفکر، پرسشگری، تحلیل، خلاقیت، مشارکت و تعامل اجتماعی فراهم می کنند و در بسیاری از موارد موجب شکل گیری یادگیری سطحی، فراموشی سریع مطالب و کاهش انگیزه تحصیلی می شوند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی الگوهای نوین تدریس و نقش آن ها در ارتقای یادگیری پایدار، تفکر خلاق و مهارت های ارتباطی در کلاس درس پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که حرکت از روش های سنتی و معلم محور به سوی رویکردهای فعال، مشارکتی و فناوری محور، نقش موثری در ارتقای یادگیری پایدار، پرورش تفکر خلاق، تقویت مهارت حل مسئله و توسعه توانایی های ارتباطی دانش آموزان دارد. بنابراین، به کارگیری هدفمند این الگوها همراه با توانمندسازی معلمان و فراهم سازی زیرساخت های مناسب، می تواند زمینه ساز شکل گیری نظام آموزشی پویا، خلاق و متناسب با نیازهای قرن بیست ویکم باشد.

کلیدواژه ها:

الگوی نوین تدریس ، یادگیری پایدار ، تفکر خلاق ، مهارت ارتباطی ، کلاس درس