تحلیل رابطه یادگیری فعال، بازخورد اثربخش و مشارکت آموزشی دانش آموزان

در دهه های اخیر، نظام های آموزشی سراسر جهان با تحولات بنیادینی در نگرش نسبت به فرآیند یاددهی–یادگیری مواجه شده اند. تغییرات سریع علمی، فناوری، اجتماعی و فرهنگی موجب شده است که اهداف آموزش از انتقال صرف اطلاعات به سمت پرورش یادگیرندگانی توانمند، خلاق، مسئولیت پذیر و دارای مهارت های تفکر انتقادی، حل مسئله، همکاری و یادگیری مادام العمر سوق پیدا کند. در چنین شرایطی، مدارس و موسسات آموزشی دیگر تنها وظیفه انتقال دانش را بر عهده ندارند، بلکه باید بستری فراهم آورند که دانش آموزان بتوانند به صورت فعال در فرآیند یادگیری مشارکت کرده، مسئولیت یادگیری خود را بر عهده بگیرند و از طریق تعامل مستمر با معلمان، همسالان و محیط آموزشی، دانش و مهارت های خود را توسعه دهند. ازاین رو، توجه به عواملی که می توانند کیفیت یادگیری و میزان مشارکت دانش آموزان را ارتقا دهند، به یکی از مهم ترین دغدغه های پژوهشگران و برنامه ریزان آموزشی تبدیل شده است. در این یکی از مهم ترین رویکردهایی که در سال های اخیر مورد توجه نظریه پردازان تعلیم و تربیت قرار گرفته، یادگیری فعال است. این رویکرد برخلاف الگوی سنتی آموزش که دانش آموز را دریافت کننده ای منفعل در نظر می گیرد، بر مشارکت مستقیم، تعامل، تجربه، کاوش، پرسشگری، تحلیل، بحث و همکاری دانش آموزان در فرآیند یادگیری تاکید دارد. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل رابطه یادگیری فعال، بازخورد اثربخش و مشارکت آموزشی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که میان یادگیری فعال، بازخورد اثربخش و مشارکت آموزشی دانش آموزان رابطه ای مثبت و متقابل وجود دارد؛ به گونه ای که به کارگیری راهبردهای یادگیری فعال همراه با ارائه بازخوردهای هدفمند و سازنده، موجب افزایش انگیزش، مشارکت شناختی و رفتاری، بهبود عملکرد تحصیلی و ارتقای کیفیت فرآیند یاددهی–یادگیری می شود. ازاین رو، توجه هم زمان به این سه مولفه می تواند نقش موثری در تحقق آموزش یادگیرنده محور و بهبود کیفیت نظام آموزشی ایفا کند.

کلیدواژه ها:

یادگیری فعال ، بازخورد اثربخش ، مشارکت آموزشی ، دانش آموزان ، آموزش