از کلاس معکوس تا تدریس با واقعیت مجازی: سفر روش های نوین در دهه ی پیش رو

پیشرفت سریع فناوری های آموزشی، پارادایم های تدریس و یادگیری را در تمامی سطوح آموزشی به طور بنیادین دگرگون ساخته است. این پژوهش با هدف بررسی سیر تحول روش های نوین تدریس از کلاس معکوس تا تدریس با واقعیت مجازی و ترسیم مسیر آن ها در دهه ی پیش رو انجام شد. روش پژوهش توصیفی-پیمایشی با رویکرد کمی بود. جامعه ی آماری شامل کلیه ی معلمان دوره ی متوسطه ی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۳۲۰ معلم به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه ی محقق ساخته ای بود که روایی آن توسط متخصصان فناوری آموزشی تایید گردید (CVR = ۰/۸۷، CVI = ۰/۹۱) و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۹۳) محاسبه شد. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های کولموگروف-اسمیرنوف و تی تک نمونه ای در نرم افزار SPSS-۲۶ انجام گرفت. یافته ها نشان داد که روش های نوین تدریس شامل کلاس معکوس، یادگیری ترکیبی، بازی وارسازی، تدریس مبتنی بر هوش مصنوعی، واقعیت افزوده و واقعیت مجازی، پتانسیل بالایی برای کاربرد در آموزش در دهه ی پیش رو دارند (p < ۰/۰۰۱). در میان این روش ها، تدریس با واقعیت مجازی با میانگین ۴/۲۱ و کلاس معکوس با میانگین ۴/۰۸ بالاترین رتبه را از دیدگاه معلمان کسب کردند. نتایج بیانگر تفاوت معنادار بین وضعیت کنونی کاربرد روش های نوین و وضعیت مطلوب مورد انتظار در دهه ی پیش رو بود (t = ۱۸/۷۴، p < ۰/۰۰۱). پژوهش نتیجه گرفت که علی رغم پتانسیل بالای این روش ها، موانع قابل توجهی از جمله کاستی های زیرساختی، فقدان آموزش های ضمن خدمت معلمان، محدودیت های سیاستی آموزشی و مقاومت های فرهنگی وجود دارد که باید مرتفع گردند. کاربردهای پژوهش حاکی از ضرورت بازنگری در برنامه های تربیت معلم، توسعه ی زیرساخت های آموزشی و اصلاح سیاست های آموزشی برای آمادگی در برابر تحول آموزش در دهه ی پیش رو است.

کلیدواژه ها:

کلاس معکوس ، واقعیت مجازی ، واقعیت افزوده ، روش های نوین تدریس ، فناوری آموزشی ، بازی وارسازی ، هوش مصنوعی در آموزش ، یادگیری ترکیبی