روش های نوین ارزیابی مستمر؛ فراتر از نمره و امتحان سنتی

پژوهش حاضر با هدف بررسی روش های نوین ارزیابی مستمر و فراتر از نمره و امتحان سنتی در مدارس متوسطه انجام شد. هدف اصلی، تعیین وضعیت بهره گیری از رویکردهای نوین ارزیابی مستمر شامل ارزیابی پوشه کار، ارزیابی عملکردی، خودارزیابی، ارزیابی همتایان و ارزیابی تکوینی و تحلیل اثربخشی آن ها در ارتقای یادگیری عمیق دانش آموزان بود. روش پژوهش توصیفی-پیمایشی، از نظر هدف کاربردی و از نظر تحلیل داده ها کمی بود. جامعه آماری شامل کلیه دبیران دوره دوم متوسطه منطقه ۵ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ به تعداد ۱۸۴۰ نفر بود که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی، ۳۲۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته ۴۵ گویه ای در پنج بعد بود که روایی محتوایی آن توسط ۱۲ تن از متخصصان ارزیابی آموزشی تایید (CVR = ۰/۸۳؛ CVI = ۰/۸۸) و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۹۴) و پایایی ترکیبی (CR = ۰/۹۲) برآورد شد. تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS-۲۶ و از طریق آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و آمار استنباطی (آزمون تی تک نمونه ای در برابر میانگین نظری ۳) انجام گرفت. نتایج آزمون کولموگروف-اسمیرنوف نشان دهنده نرمال بودن توزیع داده ها بود (p > ۰/۰۵). یافته ها نشان داد میانگین استفاده از روش های نوین ارزیابی مستمر (۴/۱۲ ± ۰/۶۸) به طور معناداری بالاتر از میانگین نظری است (t = ۲۸/۹۴, p < ۰/۰۰۱). در میان ابعاد، «ارزیابی عملکردی» (۴/۳۱ ± ۰/۶۱) و «ارزیابی تکوینی» (۴/۲۲ ± ۰/۵۹) بالاترین و «ارزیابی همتایان» (۳/۷۸ ± ۰/۷۴) پایین ترین میانگین را داشتند. نتایج بیانگر آن است که روش های نوین ارزیابی مستمر نقشی معنادار در بهبود کیفیت یادگیری، توسعه مهارت های تفکر سطح بالا و ارتقای خودتنظیمی دانش آموزان ایفا می کنند. بر اساس یافته ها، تلفیق روش های نوین ارزیابی با رویکردهای سنتی و ارائه آموزش های ضمن خدمت برای معلمان، از راهبردهای اساسی اصلاح نظام آموزشی است.

کلیدواژه ها:

ارزیابی مستمر ، ارزیابی تکوینی ، پوشه کار ، ارزیابی عملکردی ، خودارزیابی ، ارزیابی همتایان ، ارزیابی آموزشی