۱۰ مهارتی که هر معلم در دهه ی آینده باید بیاموزد

این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت بندی ده مهارت کلیدی که معلمان در دهه ی آینده باید فراگیرند، با روش توصیفی-پیمایشی انجام شد. جامعه ی آماری شامل کلیه ی خبرگان، اعضای هیئت علمی دانشگاه ها و معلمان باسابقه ی مراکز تربیت معلم در ۳۱ استان کشور بود که از میان آن ها ۳۲۰ نفر به روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه ی محقق ساخته ای بود که بر پایه ی چارچوب های بین المللی شایستگی های معلمان از جمله چارچوب تپک (TPACK)، چارچوب شایستگی های فناوری اطلاعات و ارتباطات یونسکو برای معلمان (ICT-CFT)، چارچوب شایستگی دیجیتال اروپا (DigCompEdu) و چارچوب مهارت های قرن بیست ویکم (P۲۱) طراحی شد. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه با نظر ۱۲ نفر از خبرگان دانشگاهی تایید شد و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ۰/۹۴ به دست آمد. به منظور تحلیل داده ها از آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و آمار استنباطی شامل آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برای بررسی نرمال بودن توزیع داده ها و آزمون تی تک نمونه ای برای مقایسه ی میانگین اهمیت هر مهارت با مقدار متوسط (۳) استفاده شد. یافته ها نشان داد که هر ده مهارت شناسایی شده از دیدگاه خبرگان با میانگین بالاتر از ۴ از ۵، از اهمیت معناداری برخوردارند (p<۰/۰۰۱). در میان این مهارت ها، «سواد دیجیتال و یکپارچه سازی فناوری های نوین» با میانگین ۴/۷۲، «سواد و به کارگیری هوش مصنوعی در آموزش» با میانگین ۴/۶۵ و «تدریس مبتنی بر داده و تحلیل های یادگیری» با میانگین ۴/۵۸ به ترتیب بالاترین اولویت را به خود اختصاص دادند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که نظام تربیت معلم در ایران نیازمند بازنگری بنیادین در برنامه های درسی و محتوای آموزشی خود است تا معلمان بتوانند برای مواجهه با تحولات شتابان دهه ی آینده آماده شوند.

کلیدواژه ها:

مهارت های معلمی ، شایستگی های قرن بیست ویکم ، سواد دیجیتال ، هوش مصنوعی در آموزش ، توسعه ی حرفه ای معلمان ، فناوری آموزشی ، آموزش فراگیر.