هوش مصنوعی و بازتعریف روش های تدریس: انقلابی در راه است

گسترش سریع فناوری های هوش مصنوعی (AI) تحولات بنیادینی را در حوزه های مختلف پدید آورده است و نظام های آموزشی به عنوان یکی از مهم ترین عرصه های این دگرگونی شناخته می شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در بازتعریف روش های تدریس و تحلیل دیدگاه معلمان نسبت به این پدیده نوظهور انجام شد. روش پژوهش توصیفی-پیمایشی و از نظر ماهیت کمی بود. جامعه آماری شامل معلمان دوره دوم متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۲۸۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته ای بود که روایی آن با نظر متخصصان فناوری آموزشی و برنامه ریزی درسی تایید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۹۴) محاسبه شد. آزمون کولموگروف-اسمیرنوف نرمال بودن توزیع داده ها را تایید کرد و برای آزمون فرضیه ها از آزمون تی تک نمونه ای استفاده شد. یافته ها نشان داد که معلمان نسبت به نقش هوش مصنوعی در بازتعریف روش های تدریس دیدگاه مثبت معناداری دارند (p < ۰/۰۰۱). بالاترین میانگین ها به ترتیب در ابعاد یادگیری شخصی سازی شده (M = ۴/۲۱، SD = ۰/۶۲)، سیستم های آموزش هوشمند (M = ۴/۱۵، SD = ۰/۵۸) و تحول نقش معلم (M = ۴/۰۸، SD = ۰/۷۱) مشاهده شد. نتایج گویای آن است که هوش مصنوعی نه صرفا یک ابزار کمکی، بلکه نیرویی تحول آفرین است که قادر به بازسازی پارادایم های آموزشی، الگوهای ارزیابی، تعاملات معلم-دانش آموز و طراحی برنامه درسی است. پژوهش حاضر نتیجه می گیرد که آماده سازی معلمان برای اکوسیستم آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی از طریق توسعه حرفه ای هدفمند، سرمایه گذاری زیرساختی، تدوین چارچوب های اخلاقی و بازطراحی برنامه درسی، ضرورتی فوری برای نظام های آموزشی در سراسر جهان محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، روش های تدریس ، یادگیری شخصی سازی شده ، سیستم های آموزش هوشمند ، توسعه حرفه ای معلمان ، فناوری آموزشی ، تغییر پارادایم