بحران هویت در نوجوانی و تاثیر آن بر انتخاب های تحصیلی

بحران هویت به عنوان یکی از مهم ترین چالش های روان شناختی دوره نوجوانی، فرآیندی پیچیده و چندبعدی است که می تواند مسیر تحصیلی و آینده شغلی نوجوانان را به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مولفه های بحران هویت شامل سردرگمی نقش، فقدان خودپنداره منسجم، تعارض ارزشی و پراکندگی هویت در انتخاب های تحصیلی نوجوانان ایرانی انجام شده است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از مرور نظام مند منابع داخلی و بین المللی و تحلیل کتابخانه ای مبانی نظری و یافته های تجربی، به بررسی ابعاد مختلف موضوع پرداخته است. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان مقطع متوسطه دوم در ایران تشکیل می دهند که در آستانه تصمیم گیری های حساس تحصیلی همچون انتخاب رشته قرار دارند. یافته های پژوهش نشان داد که میان مولفه های بحران هویت و کیفیت، پایداری و هم خوانی انتخاب های تحصیلی رابطه معناداری وجود دارد. الگوهای عملکرد خانواده، سبک های فرزندپروری، نفوذ گروه همسالان، روایت های فرهنگی، وضعیت اقتصادی-اجتماعی و جو مدرسه به عنوان متغیرهای تعدیل گر شناسایی شدند. نتایج پژوهش بر ضرورت طراحی برنامه های پیشگیرانه و مداخله ای مشاوره ای در مدارس به منظور کمک به نوجوانان در فرآیند کاوش هویت، تثبیت خودپنداره تحصیلی و اتخاذ تصمیم های آگاهانه تحصیلی تاکید دارد. این پژوهش با تلیقی نظریه های اریکسونی و نواریکسونی هویت با رویکردهای مشاوره تحصیلی در بستر فرهنگی ایران، به غنای ادبیات پژوهشی موجود کمک می کند.

کلیدواژه ها:

بحران هویت ، نوجوانی ، انتخاب تحصیلی ، هویت تحصیلی ، خودپنداره تحصیلی ، پراکندگی هویت ، نوجوانان ایرانی ، مشاوره تحصیلی