طراحی الگوی مدرسه دوستدار روستا با مشارکت دهیاری و شوراهای اسلامی

توسعه پایدار روستاها بدون توجه به نقش آموزش و مشارکت نهادهای محلی امکان پذیر نیست. در این میان، مدارس ابتدایی به عنوان نخستین نهاد رسمی تربیتی، می توانند فراتر از نقش آموزشی خود، به محور توسعه فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی روستا تبدیل شوند. با این حال، در بسیاری از مناطق روستایی، ارتباط میان مدرسه، دهیاری و شورای اسلامی هنوز به سطح مطلوبی نرسیده و ظرفیت های مدیریت محلی در حمایت از آموزش به طور کامل مورد استفاده قرار نمی گیرد. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی مدرسه دوستدار روستا با مشارکت دهیاری و شوراهای اسلامی انجام شده است تا چارچوبی عملی برای تقویت همکاری میان این نهادها و ارتقای کیفیت آموزش ابتدایی ارائه دهد.این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است و داده های آن از طریق مطالعه منابع کتابخانه ای، اسناد رسمی، پژوهش های داخلی و خارجی و تحلیل دیدگاه های صاحب نظران گردآوری شده است. نتایج پژوهش نشان داد که تحقق مدرسه دوستدار روستا نیازمند تعامل مستمر میان مدرسه، دهیاری، شورای اسلامی، خانواده ها و سایر نهادهای محلی است. مهم ترین مولفه های این الگو شامل مدیریت مشارکتی، مشارکت اجتماعی، ارتقای کیفیت آموزش، حفظ فرهنگ و هویت بومی، آموزش مهارت های زندگی، حفاظت از محیط زیست، توسعه فعالیت های فرهنگی، توانمندسازی دانش آموزان، حمایت از عدالت آموزشی و بهره گیری از ظرفیت های محلی است. همچنین یافته ها بیان می کند که دهیاری و شورای اسلامی می توانند از طریق برنامه ریزی مشترک، تامین زیرساخت های آموزشی، جلب مشارکت خیرین، حمایت از برنامه های فرهنگی و زیست محیطی، ایجاد فضاهای یادگیری محلی و پشتیبانی از فعالیت های مدرسه، نقش موثری در تحقق این الگو ایفا کنند.الگوی پیشنهادی این پژوهش، مدرسه را از یک مرکز صرفا آموزشی به کانون توسعه اجتماعی و فرهنگی روستا تبدیل می کند؛ نهادی که علاوه بر آموزش رسمی، زمینه تقویت سرمایه اجتماعی، افزایش مشارکت شهروندی، حفظ منابع طبیعی، ارتقای مهارت های دانش آموزان و تحقق توسعه پایدار را فراهم می آورد. نتایج این پژوهش می تواند برای مدیران آموزش وپرورش، مدیران مدارس، دهیاران، شوراهای اسلامی، برنامه ریزان توسعه روستایی و سیاست گذاران آموزشی در تدوین برنامه های مشارکتی و ارتقای کیفیت آموزش در مناطق روستایی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مدرسه دوستدار روستا ، دهیاری ، شورای اسلامی ، آموزش ابتدایی ، توسعه پایدار ، مشارکت اجتماعی ، مدیریت مشارکتی ، سرمایه اجتماعی ، توسعه روستایی.