بررسی کیفیت تدریس مهم ترین حلقه واسط میان توانمندی های معلم و موفقیت تحصیلی دانش آموزان

بررسی و تحلیل رابطه میان خودکارآمدی معلمان، کیفیت تدریس و موفقیت تحصیلی دانش آموزان نشان می دهد که این سه مولفه به صورت زنجیره ای و متقابل بر یکدیگر اثر می گذارند و در مجموع، یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده کیفیت نظام آموزشی را تشکیل می دهند. در شرایطی که نظام های آموزشی جهان با تغییرات سریع علمی، فناوری و اجتماعی روبه رو هستند، دیگر نمی توان موفقیت آموزشی را صرفا در گرو تدوین برنامه های درسی مناسب یا تامین امکانات آموزشی دانست؛ بلکه عامل انسانی، به ویژه معلم، مهم ترین سرمایه هر نظام آموزشی محسوب می شود. در این میان، آنچه عملکرد حرفه ای معلم را از سطحی معمولی به عملکردی اثربخش و تحول آفرین ارتقا می دهد، میزان باور او به توانایی های خویش یا همان خودکارآمدی است.خودکارآمدی معلمان صرفا یک ویژگی روان شناختی فردی نیست، بلکه عاملی بنیادین در شکل گیری رفتارهای حرفه ای، تصمیم گیری های آموزشی، شیوه های تدریس، نحوه مدیریت کلاس و تعامل با دانش آموزان به شمار می رود. معلمانی که از خودکارآمدی بالاتری برخوردارند، با انگیزه بیشتری فعالیت می کنند، مسئولیت پذیری بیشتری نسبت به یادگیری دانش آموزان دارند، در مواجهه با چالش های آموزشی انعطاف پذیرتر هستند و از روش های نوین تدریس، فناوری های آموزشی و راهبردهای یادگیری فعال بیشتر استفاده می کنند. این ویژگی ها موجب می شود فضای کلاس درس به محیطی پویا، خلاق، مشارکتی و یادگیرنده محور تبدیل شود؛ محیطی که در آن دانش آموزان فرصت بیشتری برای مشارکت، تفکر، پرسشگری و تجربه یادگیری عمیق خواهند داشت.از سوی دیگر، کیفیت تدریس را می توان مهم ترین حلقه واسط میان توانمندی های معلم و موفقیت تحصیلی دانش آموزان دانست. هرچه کیفیت تدریس بالاتر باشد، میزان درگیری ذهنی دانش آموزان با محتوای آموزشی افزایش یافته، انگیزه یادگیری تقویت می شود و فرصت های بیشتری برای رشد مهارت های شناختی، اجتماعی و هیجانی آنان فراهم می آید. تدریس باکیفیت نه تنها انتقال موثر دانش را امکان پذیر می سازد، بلکه زمینه پرورش تفکر انتقادی، خلاقیت، مهارت حل مسئله، مسئولیت پذیری، یادگیری خودتنظیم و اعتمادبه نفس دانش آموزان را نیز فراهم می کند. بنابراین، کیفیت تدریس را نمی توان صرفا به میزان تسلط معلم بر محتوای علمی محدود کرد، بلکه مجموعه ای از مهارت های آموزشی، ارتباطی، مدیریتی و روان شناختی در شکل گیری آن نقش دارند.

کلیدواژه ها:

فرهنگ مدرسه ، کیفیت تدریس ، یادگیری ، تعاملات آموزشی ، دانش آموزان