کیفیت تدریس یکی از مهم ترین شاخص های اثربخشی نظام های آموزشی و از اساسی ترین عوامل موفقیت فرایند یاددهی–یادگیری

کیفیت تدریس یکی از مهم ترین شاخص های اثربخشی نظام های آموزشی و از اساسی ترین عوامل موفقیت فرایند یاددهی–یادگیری به شمار می رود. اگرچه عوامل متعددی همچون امکانات آموزشی، برنامه های درسی، تجهیزات فناورانه، مدیریت مدارس و ویژگی های فردی دانش آموزان در کیفیت آموزش نقش دارند، اما شواهد نظری و پژوهشی نشان می دهد که هیچ یک از این عوامل به اندازه عملکرد حرفه ای معلم در کلاس درس بر میزان یادگیری، انگیزش تحصیلی، رشد مهارت های شناختی و اجتماعی و موفقیت آموزشی دانش آموزان تاثیرگذار نیست. بر همین اساس، پژوهش حاضر با رویکردی چندبعدی به بررسی کیفیت تدریس پرداخت و چهار مولفه اساسی برنامه ریزی آموزشی، اجرای تدریس، ارزشیابی آموزشی و توسعه حرفه ای معلمان را به عنوان ارکان اصلی شکل دهنده تدریس اثربخش مورد توجه قرار داد.بررسی مبانی نظری نشان داد که کیفیت تدریس مفهومی ایستا و تک بعدی نیست، بلکه فرایندی پویا، مستمر و نظام مند است که از تعامل مولفه های مختلف آموزشی شکل می گیرد. در واقع، کیفیت واقعی تدریس زمانی تحقق می یابد که معلم بتواند تمامی مراحل آموزش را به صورت هدفمند، هماهنگ و مبتنی بر نیازهای یادگیرندگان مدیریت کند. برنامه ریزی آموزشی دقیق، اجرای خلاقانه و مشارکت محور، ارزشیابی مستمر و بازخورد موثر و همچنین توسعه مداوم شایستگی های حرفه ای، حلقه های زنجیره ای هستند که در کنار یکدیگر زمینه تحقق یادگیری عمیق، پایدار و معنادار را فراهم می سازند. هرگونه ضعف در هر یک از این ابعاد، می تواند اثربخشی سایر مولفه ها را نیز کاهش داده و کیفیت کلی آموزش را تحت تاثیر قرار دهد.در بررسی نخستین مولفه، یعنی برنامه ریزی آموزشی، مشخص شد که طراحی هدفمند و علمی فعالیت های آموزشی، نقطه آغاز تدریس موفق است. برنامه ریزی مناسب این امکان را برای معلم فراهم می آورد تا اهداف آموزشی را به صورت دقیق تعیین کند، محتوای درسی را متناسب با ویژگی های دانش آموزان سازمان دهی نماید، روش های تدریس مناسب را انتخاب کند و ابزارهای ارزشیابی را پیش از آغاز آموزش طراحی نماید.

کلیدواژه ها:

تدریس موثر ، برنامه ریزی آموزشی ، اجرای تدریس ، ارزشیابی ، توسعه حرفه ای ، معلمان