بررسی آموزش خلاق، تقویت مهارت های شناختی و فراشناختی و افزایش انگیزش درونی، سه عامل مکمل در ارتقای فرآیند یاددهی یادگیری

اثربخشی فرآیند یاددهی یادگیری حاصل تاثیر یک عامل منفرد نیست، بلکه نتیجه تعامل مجموعه ای از عوامل شناختی، انگیزشی، عاطفی، اجتماعی و آموزشی است. در این میان، آموزش خلاق، مهارت های شناختی، مهارت های فراشناختی و انگیزش درونی به عنوان چهار مولفه بنیادین، نقش تعیین کننده ای در ارتقای کیفیت یادگیری، افزایش مشارکت فعال یادگیرندگان، بهبود عملکرد تحصیلی و دستیابی به اهداف نظام آموزشی ایفا می کنند. بررسی این متغیرها نشان می دهد که هر یک به صورت مستقل بر فرآیند یادگیری اثرگذار هستند، اما زمانی که در قالب یک نظام آموزشی منسجم و هماهنگ مورد توجه قرار گیرند، آثار آن ها چندین برابر شده و زمینه تحقق یادگیری عمیق، پایدار و معنادار را فراهم می سازند.یکی از مهم ترین نتایج حاصل از این بررسی آن است که آموزش خلاق می تواند نقطه آغاز تحول در فرآیند یاددهی یادگیری باشد. در محیط های آموزشی مبتنی بر خلاقیت، یادگیرندگان از حالت منفعل خارج شده و به عناصر فعال فرآیند آموزش تبدیل می شوند. آنان فرصت می یابند تا از طریق پرسشگری، جست وجو، آزمایش، تحلیل، بحث، تعامل و ارائه ایده های نو، دانش خود را به صورت فعال بسازند. این ویژگی موجب می شود یادگیری از سطح حفظ مطالب فراتر رفته و به درک عمیق مفاهیم، حل مسئله، تفکر انتقادی و تولید دانش جدید منجر شود. بنابراین، آموزش خلاق نه تنها کیفیت یادگیری را افزایش می دهد، بلکه زمینه رشد همه جانبه شخصیت، اعتمادبه نفس، مسئولیت پذیری و توانایی های اجتماعی یادگیرندگان را نیز فراهم می سازد.نتایج این بررسی همچنین نشان می دهد که مهارت های شناختی، زیربنای اصلی تمامی فعالیت های یادگیری محسوب می شوند. یادگیرندگانی که از توانایی بالاتری در زمینه توجه، ادراک، حافظه، استدلال، تحلیل، سازمان دهی اطلاعات و حل مسئله برخوردارند، قادرند اطلاعات جدید را با سرعت و دقت بیشتری پردازش کرده و آن ها را به صورت معنادار در ساختارهای ذهنی خود سازمان دهی کنند. چنین افرادی نه تنها در آزمون های آموزشی عملکرد مطلوب تری دارند، بلکه توانایی انتقال آموخته های خود به موقعیت های جدید و کاربرد عملی دانش را نیز به دست می آورند. از این رو، آموزش مهارت های شناختی باید به عنوان یکی از اهداف اصلی برنامه های درسی و فعالیت های آموزشی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

آموزش خلاق ، مهارت شناختی ، مهارت فراشناختی ، انگیزش درونی ، یاددهی و یادگیری