بررسی تاثیر بهره گیری از رویکردهای نوین، انعطاف پذیر و دانش آموزمحور بر انگیزش، مشارکت و عملکرد تحصیلی دانش آموزان

آموزش و پرورش به عنوان زیربنای توسعه انسانی و اجتماعی، زمانی می تواند رسالت اصلی خود را در تربیت انسان های توانمند، خلاق، مسئولیت پذیر و یادگیرنده مادام العمر به انجام رساند که فرایند یاددهی–یادگیری بر پایه شناخت صحیح از عوامل موثر بر یادگیری طراحی و اجرا شود. یکی از مهم ترین یافته های حاصل از بررسی مبانی نظری و پژوهش های انجام شده در این حوزه آن است که یادگیری موثر پدیده ای چندبعدی و حاصل تعامل عوامل گوناگون فردی، آموزشی و محیطی است و نمی توان آن را تنها به یک عامل خاص نسبت داد. در این میان، سبک های تدریس معلمان و ویژگی های فردی دانش آموزان از مهم ترین مولفه هایی هستند که به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر کیفیت یادگیری، میزان درک مفاهیم، ماندگاری آموخته ها، انگیزش تحصیلی و موفقیت آموزشی تاثیر می گذارند.بررسی مباحث مطرح شده در این پژوهش نشان می دهد که سبک تدریس معلمان صرفا یک روش انتقال اطلاعات نیست، بلکه مجموعه ای از نگرش ها، رفتارها، مهارت ها، شیوه های ارتباطی و راهبردهای آموزشی است که فضای کلاس درس، کیفیت تعامل میان معلم و دانش آموز، میزان مشارکت یادگیرندگان و اثربخشی فرایند آموزش را شکل می دهد. معلمانی که از سبک های تدریس فعال، تعاملی، انعطاف پذیر و دانش آموزمحور استفاده می کنند، معمولا زمینه رشد مهارت های شناختی، اجتماعی و عاطفی دانش آموزان را بهتر فراهم می سازند و فرصت بیشتری برای مشارکت، تفکر، پرسشگری، حل مسئله و یادگیری عمیق ایجاد می کنند. در مقابل، تداوم استفاده از روش های کاملا سنتی، حافظه محور و یک سویه، هرچند ممکن است در انتقال بخشی از اطلاعات موثر باشد، اما در بسیاری از موارد نمی تواند پاسخگوی نیازهای متنوع یادگیرندگان در دنیای امروز باشد.از سوی دیگر، یافته های این بررسی نشان می دهد که دانش آموزان از نظر توانایی های ذهنی، ویژگی های شخصیتی، انگیزه، سبک یادگیری، علایق، پیشینه فرهنگی، شرایط خانوادگی، میزان خودکارآمدی، اعتمادبه نفس، سطح آمادگی تحصیلی و سایر ابعاد فردی تفاوت های قابل توجهی با یکدیگر دارند. این تفاوت ها سبب می شود که واکنش دانش آموزان نسبت به یک روش تدریس مشابه یکسان نباشد و هر دانش آموز بر اساس ویژگی های فردی خود، میزان متفاوتی از یادگیری را تجربه کند. بنابراین، نادیده گرفتن تفاوت های فردی نه تنها موجب کاهش اثربخشی آموزش می شود، بلکه می تواند احساس ناتوانی، کاهش انگیزه، افت مشارکت و کاهش کیفیت یادگیری را نیز در پی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

سبک تدریس ، ویژگی فردی ، یادگیری موثر ، دانش آموزان ، آموزش