ملک الشعرای بهار: از آرمان گرایی در آغاز مشروطه تا دوگانگی اندیشگی در دوره پهلوی اول

شعر مشروطه به سبب تعهد به واقعیت های اجتماعی بازتاب وقایع زمانه بوده و رسالت اصلی شاعر بیان حقایق سیاسی و اجتماعی بود. اشعار بهار نیز از این مسائل برکنار نماند و شعر سیاسی وی در راستای آزادی، وطن، استقلال، مطالبه حق و ... رقم خورد. شاعر با این دغدغه مندی ها در راستای مسئولیت پذیری سیاسی، به بیان احساسات و عواطف انسانی در دفتر اندیشه و آرمان شاعری پرداخت و با همین روحیات بود که وی با تمام ناملایمات، خودکامگی و درشتی های روزگار به مبارزه و پیکار بر برخاست؛ اما عدم دستیابی به این آرمان ها و نهایتا جنگ عالم گیر اول و گسترش هرج ومرج و به خطر افتادن موجودیت و استقلال وطن باعث گردید که بسیاری از روشنفکران از جمله شاعرانی همچون بهار به این فکر بیفتند که از کودتا برای اعاده نظم سیاسی در کشور استقبال نمایند؛ زیرا از نگاه بهار، نظم سیاسی و ایجاد حکومت مقتدر مرکزی مبنایی برای رسیدن به پیشرفت و آبادانی کشور بود. روش پژوهش در این مقاله، توصیفی و تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات نیز کتابخانه ای است. یافته های پژوهش بیانگر آن است. آرمان گرایی در شعر ملک الشعرای بهار نه تنها به عنوان یک ویژگی ادبی، بلکه به عنوان ابزاری برای ترویج تفکر انتقادی عمل می کرده است. دوگانگی های فکری بهار نیز نشان دهنده غنای ادبی و عمق تفکر و احساسات اوست که با توجه به شرایط تاریخی زمانه اش، توانسته پیچیدگی های انسانی را در آثارش به تصویر بکشد و این نشان دهنده تحول فکری یک شاعر در هر برهه از زمان بود.

کلیدواژه ها:

آزادی ، اقتدارگرایی ، بهار ، پهلوی اول. مشروطه ، وطن