تحلیل و ارزیابی روایت های طلاق نزد مردان و زنان (مورد مطالعه: شهر اراک)

زمینه و هدف: طلاق به عنوان یکی از چالش های برجسته اجتماعی در ایران معاصر، پیامدهای چندوجهی بر سلامت روانی، روابط بین فردی و ساختار خانواده برجای می گذارد. روش و داده ها: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش نظریه مبنایی انجام گرفت. مشارکت کنندگان شامل ۳۰ نفر از مردان و زنان مطلقه ساکن شهر اراک بودند که با معیارهای تنوع در سن، تحصیلات، مدت زندگی مشترک و علت طلاق انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. یافته ها: بر اساس مدل پارادایمی پژوهش، مقوله هسته ای «فقدان عشق و سردی عاطفی» نیروی محرک اصلی طلاق در اراک است. شرایط علی شامل تعارضات خانوادگی، بدبینی و روابط فرازناشویی؛ شرایط زمینه ای فشارهای اقتصادی، تجمل گرایی و کشمکش سنت‑مدرنیته؛ و شرایط مداخله گر مشکلات جنسی، ازدواج شتاب زده و کم مهارتی ارتباطی می باشند. راهبرد غالب، تعارض‑محور است و پیامدها به مثبت (رهایی، استقلال) و منفی (انگ، تنهایی، افسردگی) تقسیم می شوند. بحث و نتیجه گیری: مدل پارادایمی حاصل از این پژوهش، طلاق در اراک را نه یک رویداد آنی، بلکه فرایندی تدریجی نشان می دهد که در هم تنیدگی عوامل فردی، بین فردی و ساختاری شکل می گیرد. برجستگی مقوله «سردی عاطفی» در هر دو گروه جنسی، لزوم توجه به برنامه های آموزش مهارت های عاطفی و ارتباطی پیش از ازدواج و در طول زندگی مشترک را آشکار می سازد. تفاوت های جنسیتی در اولویت بندی علل، حاکی از نیاز به مداخلات متمایز برای مردان و زنان است.

کلیدواژه ها:

طلاق ، خانواده ، تفاوت های جنسیتی ، نظریه مبنایی ، شهر اراک