نقش نظارت و پاسخ گویی در نظام حکمرانی در تامین سلامت اجتماعی با تاکید بر مبانی دینی (مطالعه تطبیقی نظام انتخاباتی ایران و آمریکا)

سابقه و هدف: سازمان جهانی بهداشت (WHO) سلامت را حالتی از رفاه کامل جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی می داند که فقدان هریک از این ابعاد، موجب اختلال در کارکرد کلان جامعه می شود. سلامت سیاسی به عنوان یکی از ابعاد سلامت اجتماعی، دربرگیرنده ثبات، مشروعیت، شفافیت و پاسخ گویی در ساختار قدرت است. از این منظر، سلامت سیاسی نیز هنگامی تحقق می یابد که سازوکارهای نظارتی و پاسخ گویی در نظام حکمرانی، موجب پیشگیری از فساد، بی عدالتی و انحراف از ارزش های الهی یا انسانی شوند. این پژوهش با هدف تبیین نسبت میان دین، نظارت و سلامت نظام سیاسی، به ویژه در دو الگوی جمهوری اسلامی ایران و نظام لیبرال دموکراسی ایالات متحده، انجام گرفته است. مواد و روش ها: این تحقیق از نوع تحلیلی تطبیقی با رویکرد هرمنوتیکی است و داده ها از طریق تحلیل متون دینی (قرآن، نهج البلاغه) و منابع نظری در حوزه حکمرانی خوب (Good Governance) و نظریه تفکیک قوا استخراج شده اند. یافته ها: یافته ها نشان می دهند که در اندیشه اسلامی، سلامت اجتماعی و به تبع آن سلامت سیاسی، مبتنی بر نظارت الهی اخلاقی و امر به معروف و نهی از منکر است که به اصلاح درون زا و پایدار جامعه می انجامد، درحالی که در نظام لیبرال، سلامت سیاسی حاصل نظام کنترل نهادی و پاسخ گویی حقوقی است که از طریق تفکیک قوا و شفافیت اداری اعمال می شود. استنتاج: در نتیجه، می توان گفت در الگوی جمهوری اسلامی، با تاکید بر نظارت الهی اخلاقی و با مبانی فلسفی متفاوت، می تواند بیش از نظارت در نظام لیبرال، در جهت تامین سلامت سیاسی ذیل حفظ کارآمدی و اعتماد عمومی نقش آفرین باشد.

کلیدواژه ها:

Accountability ، Good governance ، Religious supervision ، Social health ، Spiritual health ، Separation of powers ، سلامت اجتماعی ، نظارت دینی ، پاسخ گویی ، سلامت معنوی ، حکمرانی خوب ، تفکیک قوا