بررسی دانسته های پزشکان دوره تمدن اسلامی درباره اسباب بوی بد دهان

بررسی سیر تاریخی در هر علم، میزان پیشرفت، توقف یا حتی عقب گرد آن را در یک دوره مشخص نمایان می سازد. با توجه به اهمیت بیماری بوی بد دهان در گذشته و دنیای امروز، این پژوهش با هدف تبیین تاریخ پزشکی ایران و اسلام، به بررسی دیدگاه های طبیبان تمدن اسلامی درباره علل بوی بد دهان تا پایان سده هفتم قمری پرداخته است. بر این اساس، سیر تحولات و میزان تاثیرگذاری اطبای تمدن اسلامی بر این حوزه از دانش مورد تحلیل قرار گرفت. این مطالعه یک پژوهش کیفی با روش تحلیل محتواست که بر روی متون طبی تمدن اسلامی موجود در کتابخانه دیجیتالی نور و سایر منابع الکترونیک انجام شد. گردآوری داده ها با جستوجوی واژگان کلیدی در متون طب سنتی تا قرن هفتم هجری و منابع جدید صورت پذیرفت، سپس داده های استخراج شده در قالب دو موضوع اصلی «نامگذاری» و «سبب شناسی» دسته بندی و ارائه شدند. یافته های پژوهش نشان میدهد بوی بد دهان در طول زمان عمدتا با عنوان «بخر» و واژه های مترادف آن شناخته می شد و حکمای تمدن اسلامی یافته های جدیدی درباره علل آن ارائه کردند. اگرچه تفاوت های جغرافیایی تاثیر محسوسی بر سیر تکامل علل این بیماری نداشت، اما عامل زمان بسیار اثرگذار بود. بوی بد دهان، هم بهعنوان یک بیماری مستقل و هم بهعنوان علامتی برای بیماری های دیگر، از دیرباز نزد حکمای تمدن اسلامی حائز اهمیت بود و آن را از ابعاد مختلف بررسی کردند. اطبای این دوران نه تنها در حفظ دانش پیشینیان کوشیدند، بلکه طی قرون متمادی بر غنای آن افزودند. دیدگاه جامع حکمای طب سنتی به بوی بد دهان و توجه همزمان به علل متعدد آن، می تواند در رویکردهای تشخیصی امروزی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

Bakhar al-Fam ، Etiology ، Halitosis ، Islamic civilization period ، Persian medicine ، هالیتوزیس ، سبب شناسی ، دوره تمدن اسلامی ، بخرالفم ، طب ایرانی