سیاسی شدن جهل: از تکنیک آگاهی جهل ساز تا امکان گسست آگاهی

جهل دارای دو جنبه آگاهانه و غیرآگاهانه است. یعنی افراد تصور می کنند که نسبت به موضوعی آگاهی دارند و درست هم عمل می کنند، در حالی که این گونه نیست. یعنی نظام سیاسی از روی آگاهی، جهل را ترویج می کند که متعاقب آن سیاسی شدن جهل به وقوع می پیوندد. هدف این پژوهش، بررسی فرآیند سیاسی شدن جهل و نقش نظام های سیاسی در تولید و توزیع آن به عنوان ابزاری برای تثبیت سلطه است. سوال پژوهش این است که چگونه نظام های سیاسی از طریق بازتوزیع امر محسوس، جهل را در جامعه تزریق و کانالیزه می کنند و این فرآیند چه تاثیری بر جایگاه سوژه های آگاه و ناآگاه دارد؟ فرضیه آن است که نظام های سیاسی با پنهان سازی امور ناپنهان و استفاده از مکانیزم های جهل ساز مانند سانسور، پروپاگاندا و نظام آموزشی، جهل را به صورت سیستماتیک در جامعه نهادینه می کنند و افراد شایسته و آگاه را به حاشیه می رانند و سوژه های همسو با گفتمان جهل را به کارگزاران قدرت تبدیل می نمایند. نوشتار حاضر با تکیه بر چارچوب نظری ژاک رانسیر، به ویژه مفاهیم «توزیع امر محسوس»، «نظم پلیسی» و «استتیک»، آن هم به شیوه توصیفی و تحلیلی استدلال می کند که جهل نه غیاب تصادفی دانش، بلکه محصولی سیاسی است که از طریق تنظیم ادراک جمعی تولید می شود.

کلیدواژه ها:

ژاک رانسیر ، توزیع امر محسوس ، نظم پلیسی ، جهل سیاسی ، زیبایی شناسی سیاسی