کاربست کلان داده ها در بودجه ریزی دولتی ایران: تحلیل چالش ها، راهکارها و فرصت ها

بودجه ریزی دولتی یکی از ابزارهای اصلی خط مشی گذاری مالی-اقتصادی محسوب می شود و بهره گیری از کلان داده ها می تواند ظرفیت های جدیدی چون ارتقای شفافیت، افزایش دقت پیش بینی ها، بهبود پاسخگویی و کارآمدسازی فرآیندهای تخصیص منابع را برای نظام بودجه ریزی فراهم آورد. تاکنون پژوهش های انجام شده، جهت گیری های کلی در زمینه کاربست کلان داده ها در نظام بودجه ریزی را نشان داده اند اما این مطالعات به صورت یکپارچه به چالش ها، فرصت ها و رهنمودهای سیاستی به منظور بهره برداری در نظام خط مشی گذاری نپرداخته اند. در این امتداد، این پژوهش باهدف شناسایی چالش ها، راهکارها و فرصت های به کارگیری کلان داده در نظام بودجه ریزی دولتی ایران با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه پژوهش را خبرگان حوزه بودجه ریزی دولتی تشکیل دادند و روش نمونه گیری این پژوهش، گلوله برفی و هدفمند است. برای گردآوری داده ها از مصاحبه های نیمه ساختاریافته استفاده شد که با تداوم مصاحبه ها، اشباع نظری در مصاحبه پانزدهم حاصل گردید. داده های به دست آمده با استفاده از روش تحلیل مضمون، سازمان دهی و تحلیل شدند. درنتیجه، ۲۴ مضمون اصلی شناسایی شد که ابعاد گوناگون چالش ها، راهکارهای رفع چالش ها و فرصت های ناشی از به کارگیری کلان داده ها در نظام بودجه ریزی دولتی ایران را تبیین می کند. یافته های پژوهش می تواند مبنایی علمی برای خط مشی گذاران در جهت اصلاح فرآیندهای بودجه ریزی مبتنی بر داده و ارتقای شفافیت و پاسخگویی مالی باشد.

کلیدواژه ها:

کلان داده ها ، بودجه ریزی دولتی ، چالش ها و فرصت ها ، تحلیل مضمون ، بودجه ریزی داده محور ، حکمرانی داده محور