پایداری در شرکت های معدنی ایران در نتیجه تعامل بین مدیریت دانش و نوآوری سبز: رویکرد مدل سازی ساختاری

سابقه و هدف: صنعت معدن یکی از بزرگ ترین آلاینده های محیط زیست است و تاثیرات مثبت و منفی بر هر سه رکن توسعه پایدار یعنی اقتصاد، محیط زیست و جامعه دارد. ازاین رو، اجرای اصول پایداری در عملیات شرکت های صنعتی و معدنی حائز اهمیت است. اجرای اصل پایداری، بهره برداری و فرآوری مواد خام معدنی را از نظر اقتصادی، محیط زیست و مسئولیت اجتماعی ارتقاء می بخشد. این مطالعه با هدف ارزیابی اثر شیوه های مدیریت دانش بر نوآوری سبز و کسب وکار پایدار و ارتباط آن ها با پایداری در شرکت های معدنی ایران انجام شد.مواد و روش ها: این مطالعه به صورت پرسشنامه ای و بر اساس نظرسنجی کارکنان در شش شرکت معدنی در کشور در بازه زمانی فروردین تا پایان شهریور ۱۴۰۱ انجام شد. پرسشنامه ها بر اساس نظرسنجی های آنلاین از ۶۴۷ نفر تکمیل شد. از رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری برای ارزیابی رابطه علی بین مدیریت دانش، نوآوری سبز و عملیات پایدار صنعت معدن استفاده گردید. اثرات غیرمستقیم ابعاد مدیریت دانش از طریق ابعاد نوآوری سبز بر ابعاد توسعه پایدار با استفاده از روش بوت استرپ بررسی شد.نتایج و بحث: نتایج نشان داد که مدیریت دانش بر نوآوری سبز (β=۰.۸۰, P-value<۰.۰۱) و کسب وکار پایدار (β=۰.۳۴, P-value<۰.۰۱) تاثیر مثبت مستقیم و معناداری دارد. از سوی دیگر مشخص شد که نوآوری سبز تاثیر مثبت مستقیم و معناداری بر کسب وکار پایدار دارد (β=۰.۶۵, P-value<۰.۰۱). به علاوه، اثرات غیرمستقیم ابعاد مدیریت دانش بر ابعاد کسب وکار پایدار با حضور واسطه ها نیز معنادار به دست آمد. نتایج پژوهش نشان داد که مدیریت دانش عامل تعیین کننده مهمی برای نوآوری سبز و کسب وکار پایدار در شرکت های معدنی است. افزون بر این، نوآوری سبز یک عامل تعیین کننده مهم برای کسب وکار پایدار است. دو بعد نوآوری سبز، یعنی فناوری سبز و مدیریت سبز تا حدی می تواند به عنوان واسطه بین ابعاد مدیریت دانش (ایجاد، کسب، اشتراک و کاربرد دانش) و کسب وکار پایدار در نظر گرفته شود.نتیجه گیری: نتایج این مطالعه تایید کرد که کسب وکار پایدار شرکت های معدنی کشور تحت تاثیر مدیریت دانش و نوآوری سبز می تواند بهبود یابد. به علاوه، گنجاندن تمامی مولفه های مدیریت دانش و نوآوری سبز در دستیابی به تمامی مولفه های پایداری کسب وکار حائز اهمیت است.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، پایداری کسب و کار ، صنعت معدن ، منابع معدنی ، مدلسازی معادلات ساختاری