غوریان و گسترش اسلام در هند: بررسی تحولات سیاسی و فرهنگی

حکومت غوریان، به عنوان یکی از سلسله های ایرانی تبار و تاثیرگذار جهان اسلام، با گسترش قلمرو خود از غور به خراسان و سپس هند، نقشی اساسی در تحولات سیاسی و فرهنگی شبه قاره ایفا کرد. این پژوهش با روش تاریخی و توصیفی–تحلیلی، به بررسی نقش غوریان در گسترش اسلام در هند و پیامدهای فرهنگی سلطه آنان می پردازد. یافته ها نشان می دهد که با وجود کوتاهی دوره حکومت غوریان در هند، آثار پایداری بر جای گذاشته شد؛ از جمله رواج زبان فارسی به عنوان زبان رسمی دیوان، گسترش نهادهای دینی و آموزشی چون مدارس، مساجد و خانقاه ها، و انتقال سنت های فرهنگی از دربار غزنوی به سرزمین های جدید. مشروعیت یابی از خلافت عباسی و همکاری با طریقت های صوفی مانند چشتیه و سهروردیه، نقش مهمی در تثبیت جایگاه غوریان در هند ایفا کرد. این حکومت، ضمن مقابله با رقبا، ساختارهای اجتماعی و اداری اسلامی را بنیان نهاد و زمینه ساز شکل گیری نخستین دولت های اسلامی پایدار در شبه قاره شد. بر این اساس، غوریان را باید یکی از عوامل کلیدی در استقرار و گسترش تمدن اسلامی در هند قرون میانه دانست.حکومت غوریان، به عنوان یکی از سلسله های ایرانی تبار و تاثیرگذار جهان اسلام، با گسترش قلمرو خود از غور به خراسان و سپس هند، نقشی اساسی در تحولات سیاسی و فرهنگی شبه قاره ایفا کرد. این پژوهش با روش تاریخی و توصیفی–تحلیلی، به بررسی نقش غوریان در گسترش اسلام در هند و پیامدهای فرهنگی سلطه آنان می پردازد. یافته ها نشان می دهد که با وجود کوتاهی دوره حکومت غوریان در هند، آثار پایداری بر جای گذاشته شد؛ از جمله رواج زبان فارسی به عنوان زبان رسمی دیوان، گسترش نهادهای دینی و آموزشی چون مدارس، مساجد و خانقاه ها، و انتقال سنت های فرهنگی از دربار غزنوی به سرزمین های جدید. مشروعیت یابی از خلافت عباسی و همکاری با طریقت های صوفی مانند چشتیه و سهروردیه، نقش مهمی در تثبیت جایگاه غوریان در هند ایفا کرد. این حکومت، ضمن مقابله با رقبا، ساختارهای اجتماعی و اداری اسلامی را بنیان نهاد و زمینه ساز شکل گیری نخستین دولت های اسلامی پایدار در شبه قاره شد. بر این اساس، غوریان را باید یکی از عوامل کلیدی در استقرار و گسترش تمدن اسلامی در هند قرون میانه دانست.

کلیدواژه ها:

غوریان ، هند ، فرهنگ ایرانی-اسلامی ، اسلام ، حکومت های ایرانی تبار