بررسی تطبیقی سنن و باورهای دینی ایرانیان عصر قاجار از دیدگاه سفرنامه سیاحان فرانسوی و ژاپنی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی چگونگی بازنمایی سنن و باورهای دینی ایرانیان در عصر قاجار بر اساس سفرنامه های سیاحان فرانسوی و ژاپنی انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی تحلیلی و مقایسه ای است که با بررسی دقیق متن سفرنامه ها صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که سیاحان فرانسوی تحت تاثیر گفتمان شرق شناسی و اندیشه های روشنگری رویکردی انتقادی و گاه برتری جویانه اتخاذ کرده و بیشتر بر ساختار قدرت دینی، نقش روحانیت و رواج خرافات تمرکز نموده اند. در نقطه مقابل، سیاحان ژاپنی به دلیل فقدان پیشینه استعماری نگاهی توصیفی، جزئی نگر و همدلانه داشته و دین را به عنوان بخش مهمی از هویت فرهنگی و تجربه زیسته مردم در مراسم عزاداری محرم، زیارت و باورهای عامیانه ثبت کرده اند. نتایج حاکی از آن است که تفاوت در بازنمایی آیین های مذهبی ریشه در زمینه های تاریخی، سیاسی و فرهنگی متفاوت این دو گروه از سیاحان دارد. این مطالعه ضمن جبران کمبود تحقیقات درباره سفرنامه های ژاپنی تفاوت نگاه استعماری و فرهنگی را در مواجهه با دین ایرانیان آشکار می سازد.پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی چگونگی بازنمایی سنن و باورهای دینی ایرانیان در عصر قاجار بر اساس سفرنامه های سیاحان فرانسوی و ژاپنی انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی تحلیلی و مقایسه ای است که با بررسی دقیق متن سفرنامه ها صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که سیاحان فرانسوی تحت تاثیر گفتمان شرق شناسی و اندیشه های روشنگری رویکردی انتقادی و گاه برتری جویانه اتخاذ کرده و بیشتر بر ساختار قدرت دینی، نقش روحانیت و رواج خرافات تمرکز نموده اند. در نقطه مقابل، سیاحان ژاپنی به دلیل فقدان پیشینه استعماری نگاهی توصیفی، جزئی نگر و همدلانه داشته و دین را به عنوان بخش مهمی از هویت فرهنگی و تجربه زیسته مردم در مراسم عزاداری محرم، زیارت و باورهای عامیانه ثبت کرده اند. نتایج حاکی از آن است که تفاوت در بازنمایی آیین های مذهبی ریشه در زمینه های تاریخی، سیاسی و فرهنگی متفاوت این دو گروه از سیاحان دارد. این مطالعه ضمن جبران کمبود تحقیقات درباره سفرنامه های ژاپنی تفاوت نگاه استعماری و فرهنگی را در مواجهه با دین ایرانیان آشکار می سازد.

کلیدواژه ها:

عصر قاجار ، سفرنامه نویسی ، سیاحان فرانسوی ، سیاحان ژاپنی ، باورهای دینی