تحلیل عملکرد انرژی در معماری بومی ارگ بم با استفاده از شبیه سازی انرژی ساختمان

بیان مسئله مصرف انرژی در ساختمان ها یکی از چالش های مهم جهانی و به ویژه در ایران است. تامین شرایط آسایش حرارتی شامل گرمایش و سرمایش در اقلیم های گرم و خشک، به دلیل هزینه بالای تجهیزات و انرژی، فشار زیادی بر جامعه وارد می کند. در معماری سنتی ایران، بهره گیری هوشمندانه از عناصر اقلیمی و مصالح بومی، نقش موثری در کاهش نیاز به سامانه های مکانیکی داشته است. با توجه به این ظرفیت ها، ضرورت بررسی کمی عملکرد این ویژگی ها در بناهای شاخص همچون ارگ بم افزایش یافته است. اهداف پژوهش – ارزیابی میزان توانایی فرم و مصالح معماری سنتی ارگ بم در تامین آسایش حرارتی بدون سامانه های مکانیکی. – سنجش میزان کاهش نوسانات دمای روزانه و فصلی در فضاهای داخلی و نقش مصالح بومی نظیر خشت و چوب خرما در این کارکرد. – تحلیل شواهد حاصل از شبیه سازی انرژی در DesignBuilder برای تایید عملکرد غیرفعال و پایدار معماری سنتی در کاهش مصرف انرژی. سوالات پژوهش ۱- آیا فرم و مصالح به کاررفته در معماری سنتی ارگ بم، بدون استفاده از سامانه های مکانیکی، قادر به تامین آسایش حرارتی در اقلیم گرم و خشک هستند؟ ۲- چه میزان از نوسانات دمایی روزانه و فصلی در فضای داخلی ارگ بم کاهش یافته و این بهینه سازی تا چه اندازه به عملکرد مصالح بومی نظیر خشت و چوب خرما وابسته است؟ ۳- نتایج شبیه سازی انرژی با DesignBuilder چه شواهدی برای تایید عملکرد غیرفعال و پایدار ساختمان های سنتی در کاهش مصرف انرژی ارائه می دهد؟ روش پژوهش در این مطالعه عملکرد انرژی فضاهای داخلی ارگ بم با استفاده از نرم افزار DesignBuilder و داده های اقلیمی شهر بم شبیه سازی شده است. تحلیل بارهای حرارتی و تغییرات دمای عملیاتی در فصول مختلف، برای بررسی نقش جرم حرارتی مصالح خشتی، جانمایی فضاها و تهویه طبیعی در ارتقای عملکرد غیرفعال بنا انجام شده است. نتیجه گیری نتایج نشان می دهد که جرم حرارتی بالای مصالح خشتی، آرایش فضایی مناسب و تهویه طبیعی، کاهش قابل توجهی در نیاز به گرمایش و سرمایش مصنوعی ایجاد می کنند. همچنین شبیه سازی ها بیانگر کاهش محسوس نوسانات دمایی داخلی در برابر تغییرات شدید اقلیم گرم و خشک هستند. تحلیل بارهای حرارتی و دماهای عملیاتی، کارآمدی راهکارهای سنتی در پاسخ گویی به شرایط سخت اقلیمی و اهمیت بازخوانی اصول معماری بومی در توسعه ساختمان های پایدار و کم مصرف را تایید می کند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی : آسایش حرارتی ، سیستم های مکانیکی ، ارگ بم ، تهویه طبیعی ، معماری سنتی ، سرمایش