از لذت تا معنا: بازتعریف معماری خانه سالمندان بر پایه بهزیستی هدونیک و یودایمونیک

بیان مسئلهتحولات جمعیتی دهه های اخیر، به ویژه در پی پیشرفت های علوم پزشکی، کاهش مرگ ومیر در سنین پایین، دگرگونی سبک زندگی شهری و ارتقای شاخص های رفاه اجتماعی، ساختار سنی جامعه ایران را به صورت بنیادین دگرگون ساخته است؛ به گونه ای که جمعیت افراد بالای ۶۰ سال که در سال ۱۳۷۵ اندکی بیش از چهار میلیون نفر برآورد می شد، هم زمان با این روند، کاهش ظرفیت مراقبت های درون خانوادگی در اثر صنعتی شدن، اشتغال گسترده و تغییر در ساختار خانواده، موجب شده است خانه های سالمندان به یکی از مهم ترین بسترهای اقامت این گروه سنی تبدیل شوند. هدف پژوهشاین پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل مولفه های اثرگذار بر بهزیستی سالمندان و تبدیل این مولفه ها به راهکارهای کاربردی در طراحی داخلی خانه های سالمندان انجام شده استسوال پژوهشدو پرسش محوری این پژوهش عبارتند از: ۱. مولفه های موثر بر بهزیستی سالمندان کدام اند؟ ۲. خانه سالمندان مطلوب برای تقویت حس رضایت، آرامش و کیفیت زندگی باید واجد چه ویژگی ها و شاخصه هایی باشد؟روش پژوهشپژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی–کاربردی و مبتنی بر مطالعات نظری و تحلیل داده های کمی انجام شده است. نخست، مولفه های کلان بهزیستی از ادبیات پژوهش استخراج و چارچوبی مفهومی تدوین شد. سپس با استفاده از پرسشنامه و تحلیل آماری، میزان اهمیت و اولویت هر مولفه سنجش گردید. در مرحله بعد، بر اساس ریزمولفه های هر بعد، راهکارهای طراحی داخلی متناسب ارائه شد تا پیوند میان نظریه بهزیستی و مداخله کالبدی به صورت نظام مند برقرار شود.نتیجه گیرییافته ها نشان می دهد که بهزیستی سالمندان مفهومی تک بعدی یا صرفا وابسته به آسایش فیزیکی نیست، بلکه ساختاری چندساحتی شامل ابعاد جسمی، روان شناختی، اجتماعی و معنوی دارد. بنابراین طراحی خانه سالمندان باید به صورت یکپارچه و میان رشته ای به این ساحت ها پاسخ دهد. الگوی پیشنهادی پژوهش می تواند زمینه ساز شکل گیری محیط هایی پویا، ایمن، معنادار و انسان محور شود و در نهایت به افزایش رضایت از زیستن در دوران سالمندی بینجامد.واژگان کلیدی: طراحی، سالمند، خانه سالمندان، به زیستن

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: طراحی ، سالمند ، خانه سالمندان ، به زیستن