اتحادیه عرب؛ تداوم ناتوانی ساختاری

اتحادیه عرب را می توان یکی از مهم ترین نهادهای فعال منطقه محسوب کرد. این نهاد در دهه هشتم عمر خود، برای ایجاد وحدت در میان کشورهای عربی، تجارب بسیاری را پشت سر گذاشته است. پیدایش این محور عربی در یکی از بحرانی ترین مناطق جهان، می توانست انگیزه ای قوی برای بهبود اوضاع کشورهای منطقه باشد. امیدهای فراوان در تقابل عمیق منافع ملی و آرمان وحدت عربی به تدریج رنگ باخت و از میان رفت. شور و شوق اتحاد و وحدت عربی با وقوع نخستین بحران ها در دنیای عرب و آشکار شدن تعارضات ملی-عربی جای خود را به تفرد و ترجیح منافع ملی بر منافع موهوم عربی بخشید. مسئله این مقاله فهم چگونگی پیدایش و مهم تر از آن دوام و استمرار اتحادیه پس از هشت دهه است. سوال اصلی پژوهش حاضر این است که، علت ماندگاری و بقای اتحادیه و این که اتحادیه می تواند به همین روند ادامه دهد یا ناتوانی های ذاتی و ساختاری، اجازه خروج آن از بحران های درونی و بیرونی را نمی دهد، چیست و فرضیه پژوهش حاضر، آن است که ساختار طراحی شده مبتنی بر هویت عربی، برساخته ای سیاسی است و تناقض درونی دارد و با منافع ملی نظام های سیاسی دارای هویت های هم سو و هم ساز نیست و در نتیجه از ناتوانی مزمن و ناکارآمدی رنج می برد و در عمل نتوانسته مشکلات جهان عرب را حل وفصل کند. از روش تحقیق نهادگرایی، برای تجزیه وتحلیل نظری در این مقاله استفاده شده است. یافته های تحقیق گواه آن است که این ناکارآمدی ساختاری دوام داشته و تاثیر عمیقی در کاهش مشکلات عربی نداشته است.

کلیدواژه ها:

اتحادیه عرب ، نهادگرایی ، غرب آسیا ، منافع ملی ، وحدت عربی