<span lang="FA">تحلیل سیاست شرق محور جمهوری اسلامی ایران: نقش روسیه در موازنه سازی هسته ای در برابر قدرت های غربی

این پژوهش به بررسی سیاست شرق گرای جمهوری اسلامی ایران و نقش روسیه در موازنه سازی هسته ای در برابر قدرت های غربی می پردازد. پرسش اصلی آن است که جهت گیری شرق گرایانه چگونه در سیاست خارجی ایران، به ویژه در حوزه هسته ای، بازتاب یافته و روسیه چه جایگاهی در این روند ایفا کرده است. در راستای پاسخ به این پرسش، پژوهش حاضر از روش کیفی و رویکرد توصیفی–تحلیلی بهره می برد تا ابعاد مختلف تعاملات ایران و روسیه در زمینه سیاست خارجی و پرونده هسته ای را روشن سازد. براساس فرضیه پژوهش، نزدیکی ایران با روسیه بیشتر جنبه تاکتیکی داشته و برخاسته از منافع مقطعی، فشارهای بین المللی و برداشت های سیاسی–معنایی است؛ نه یک اتحاد استراتژیک بلندمدت. همچنین روسیه در بزنگاه های دیپلماتیک، با توجه به اولویت های ملی خود، نقش کنشگر عمل گرا را ایفا کرده است. یافته ها نشان می دهد که سیاست هسته ای ایران در چهارچوب مفاهیم امنیتی، هویتی و مقابله با هژمونی غرب شکل گرفته و در این فرایند، روسیه به عنوان شریک بالقوه و اثرگذار در ذهنیت راهبردی ایران تثبیت شده است. نتیجه پژوهش حاکی از آن است که موفقیت سیاست شرق گرایانه ایران مستلزم بازتعریف پویای قدرت، تولید معنا و مدیریت دیپلماسی چندلایه بوده و فراتر از اتکای صرف بر اتحادهای موقتی قابل تحقق است.

کلیدواژه ها:

سیاست خارجی ایران ، شرق گرایی ، روسیه ، سیاست هسته ای ، اتحاد تاکتیکی ، موازنه سازی