کاربست نظریه استعاره مفهومی در معرفت شناسی دنیا: تحلیل شناختی دنیای شیء انگاری شده در زبان نهج البلاغه

مبنای نظریه استعاره مفهومی لیکاف و جانسون ارتباط میان زبان و ذهن است و ساخت معنا در آن بازتاب مقوله ذهنی می باشد که تجارب و اعمال افراد در حال رشد به آن شکل می دهند. از آنجاکه این نظریه در ساخت معنا، انتقال و فهم آن نقش موثری دارد، در تحلیل متون به خصوص متون مقدس اسلامی از اهمیت بسزایی برخوردار است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد معناشناسی شناختی به تحلیل شیء انگاری مفهوم انتزاعی دنیا در زبان نهج البلاغه ونقش آن در معرفت شناسی دنیا می پردازد. نتیجه پژوهش نشان می دهد امیر المومنین از میان اشیاء فراوان موجود در عالم هستی، از شیء در دار، شیء درخشان، شیء قابل گستراندن و جمع کردن، خورشید کسوف کرده، سایه، ابر و کالا برای شیء انگاری دنیا استفاده کرده اند. ایشان با برقرار کردن شباهت های معرفت شناختی میان روابط عناصر حوزه مبدا با روابط عناصر حوزه مقصد، بینشی عمیق و درکی چند وجهی از ماهیت دنیا به مخاطب ارائه می دهد و حقایق پنهان و ویژگی های جذاب آن را برای او روشن می سازد. بیشترین نگاشت نظام مند از حوزه شیء بر حوزه دنیا محدودیت، موقت بودن، تغییر پذیری و فناپذیری هستند. تحلیل شناختی دنیای شیء انگاری شده در زبان نهج البلاغه ثابت می کند که ساختار یک مفهوم، در زبان و آنچه به آن مفهوم مرتبط است تاثیر می گذارد.

کلیدواژه ها:

معناشناسی شناختی ، نظریه استعاره مفهومی ، شیء انگاری ، دنیا ، زبان نهج البلاغه ، معرفت شناسی