مناظرمیراثی آینده در بستر سیستم های محاسباتی: از داده به تصمیم

تحولات شتابان فناوری های محاسباتی و گسترش هوش مصنوعی، پارادایم های رایج شناخت، طراحی، مدیریت و حفاظت از مناظر میراثی را دگرگون ساخته و تصور مناظر میراثی آینده را با چالش ها و فرصت های نوینی مواجه کرده است. در این شرایط، داده به یکی از مهم ترین مولفه های تصمیم گیری تبدیل شده و گذار از تصمیم گیری مبتنی بر شهود به تصمیم گیری داده محور، به عنوان رویکردی نوین در معماری منظر و مدیریت میراث فرهنگی مطرح شده است. هدف این پژوهش، تبیین نقش سیستم های پشتیبان تصمیم گیری در این گذار پارادایمی و بررسی ظرفیت آن ها در تبدیل داده به دانش و تصمیم در مناظر میراثی آینده است. بدین منظور، ابتدا جایگاه داده، داده کاوی و فناوری های محاسباتی در فرآیند شناخت و تصمیم گیری تحلیل شده و سپس با مقایسه روش های مختلف برداشت داده در حوزه منظر و میراث فرهنگی، فناوری پهپاد–فتوگرامتری به عنوان روشی کارآمد برای تولید داده های دقیق، چندلایه و قابل تحلیل از باغ های تاریخی ایران، به عنوان نمونه ای از مناظر میراثی، معرفی شده است. در ادامه، قابلیت های یک سیستم پشتیبان تصمیم گیری توسعه یافته بر پایه این داده ها در یکپارچه سازی داده ها، تحلیل اطلاعات، استخراج دانش و پشتیبانی از تصمیم گیری تشریح می شود. یافته های پژوهش نشان می دهد که سیستم های پشتیبان تصمیم گیری مبتنی بر داده و الگوریتم های هوش مصنوعی، صرفا ابزارهایی برای پردازش اطلاعات نیستند، بلکه به عنوان بستری برای تغییر پارادایم در طراحی، مدیریت و حفاظت از مناظر میراثی عمل می کنند. این سیستم ها با تبدیل داده به دانش و دانش به تصمیم، امکان حفظ، انتقال و بازتولید خرد اکولوژیکی و دانش ضمنی و صریح نهفته در مناظر میراثی را فراهم ساخته و زمینه را برای شکل گیری مناظر میراثی، پویا و مبتنی بر شواهد مهیا می کنند.

کلیدواژه ها:

مناظر میراثی ، سیستم های پشتیبان تصمیم گیری ، طراحی محاسباتی ، داده کاوی ، پهپاد–فتوگرامتری