بررسی اثر قیمتی بیت کوین بر نرخ ارز در ایران: تحلیل نقش پرداختی در بستر تحریم ها و اقتصاد مقاومتی

در سال های اخیر، رشد شتابان بازار رمزارزها در جهان، زمینه ساز گسترش نقش این دارایی های دیجیتال در اقتصاد جهانی شده است. رمزارزهایی همچون بیت کوین، علاوه بر کارکردهایی مانند ذخیره ارزش، سرمایه گذاری و سفته بازی، می توانند به عنوان ابزار پرداخت در کنار ارزهای رسمی یا حتی جایگزین آن ها ایفای نقش کنند. با توجه به مغفول ماندن نقش پرداختی رمزارزها در ادبیات پژوهش، این مطالعه با تمرکز بر بیت کوین، به بررسی اثرات کوتاه مدت و بلندمدت آن بر نرخ ارز در چارچوب رویکرد مکمل یا جانشین بودن می پردازد. بر اساس فرضیه پژوهش، در شرایطی که بیت کوین در ایران به عنوان پول رسمی به رسمیت شناخته نشده، انتظار می رود اثر آن بر نرخ ارز صرفا کوتاه مدت و غیرپایدار باشد. برای آزمون این فرضیه، از روش خودرگرسیون با وقفه های توزیعی (ARDL) و داده های ماهانه استفاده شده است.یافته ها نشان می دهد که قیمت بیت کوین در وقفه چهارم تاثیر مثبت و معناداری بر نرخ ارز دارد به طوری که یک درصد افزایش در قیمت بیت کوین منجر به رشد ۴ درصدی نرخ ارز پس از چهار دوره می شود. با این حال، رابطه ای معنادار در بلندمدت مشاهده نشد. این نتایج حاکی از آن است که هرچند بیت کوین در شرایط معمول، نقش پایداری در تعیین نرخ ارز ندارد اما در بستر فشارهای خارجی نظیر تحریم ها می تواند به عنوان ابزاری مکمل در پرداخت های بین المللی و تقویت تاب آوری اقتصادی مورد توجه سیاست گذاران قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

بیت کوین ، نرخ ارز ، اقتصاد مقاومتی ، مدل ARDL ، وسیله پرداخت مکمل